July 20, 2026 | မြန်မာ
Category

Category: Environmental Science

Earth Sciences

နှစ်သန်းချီကြာနေတဲ့ ဝတ္ထုတွေရဲ့အသက်တွက်နည်း

ကမ္ဘာကြီးရဲ့ သက်တမ်းဟာ နှစ်ပေါင်းသန်း လေးထောင့်ငါးရာလောက် ရှိပြီဆိုတာ ကြားဖူးကြမှာပါ။ သက်ရှိတွေကလဲ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းသန်း သုံးထောင့်ရှစ်ရာလောက်ကတည်းက ပေါ်လာတယ်ဆိုတာနဲ့ ဉာဏ်ရည်မြင့်လူတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းနှစ်သိန်း လောက်ကတည်းက ပေါ်လာတယ်ဆိုတာကိုရော ကြားဖူးကြလောက်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီလောက်နှစ်သန်းပေါင်းများစွာကို ထိုင်မကြည့်ထားဘဲနဲ့ ဘယ်လိုများတွက်ကြတာပါလဲ။ ပြောရမယ်ဆိုရင် ပညာရှင်တွေက မတူညီတဲ့ နယ်ပယ်တွေမှာ မတူညီတဲ့ နည်းပေါင်းစုံကို သုံးကြပါတယ်။…

Aung Bhone Myint Htoo · Aug 14, 2023 · 1 min read
Biology

Javan Rhinos (သိုမဟုတ်) မကြာခင်မျိုးသုဉ်းနိုင်ခြေရှိသောသတ္တဝါများ

လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်အချိန်မှာ မျိုးသုဉ်းနိုင်ခြေအများဆုံးတိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို‌ ဖော်ပြပါလို့ဆိုရင် ကျွန်တော်က‌တော့ Javan Rhinos အကြောင်းကိုသာ ပြောပြပါလိမ့်မယ်။ Javan Rhinos ဆိုတာ ဘာလဲ။ Javan Rhinos တွေဟာ ကြံ့မျိုးစိတ်တွေထဲမှာ အရှားပါးဆုံးမျိုးစိတ်ဝင်တွေဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်‌‌မှာဆိုရင် အကောင်ရေအနည်းဆုံးနဲ့ မျိုးသုဉ်းနိုင်ခြေအများဆုံးစာရင်းဝင်တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်လဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနဲ့ အခြားအရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေမှာ ဒီကြံ့တွေကျက်စားခဲ့ပေမဲ့ ယခုအချိန်မှာတော့…

Zay Bhone Hlyan · Aug 8, 2023 · 1 min read
Conservation

မြန်မာ့မျိုးရင်း မျောက်မျိုးစိတ်ဖြစ်တဲ့ ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည် ခေါ် လန်ဂါမျက်ကွင်းဖြူမျောက်တွေ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်နေ

ပုပ္ပါးလန်ဂါ (ခေါ်) ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်မျိုးစိတ်တွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာပဲရှိတဲ့ မြန်မာ့မျိုးရင်းမျောက်မျိုးစိတ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမျောက်မျိုးစိတ်ကို ၂၀၂၀ ခုနှစ်က ဓာတ်ခွဲလေ့လာစမ်းသပ်မှုကနေတဆင့် မျိုးစိတ်အသစ်အဖြစ် တွေ့ရှိမှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အကောင်ရေထက်ဝက်ကျော်လောက် ရှင်သန်ကျက်စားရာဖြစ်တဲ့ ပုပ္ပါးတောင်ကို အခြေပြုလို့ အဖြစ် အမည်ပေးခဲ့တာပါ။ လက်ရှိအချိန်မှာ ပုပ္ပါးမျောက်မြီးရှည်တွေဟာ ဒေသတွင်းဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခံရတာတွေ အမဲလိုက်ခံရတာတွေနဲ့ တရားမဝင်သစ်တောခုတ်လုပ်မှုတွေ၊ မြေနေရာချဲ့ထွင်မှုတွေကြောင့် နေထိုင်ရာစားကျက်ရှားပါးလာပြီး အသက်ရှင်နိုင်ဖို့ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရတဲ့အတွက် နိုင်ငံတကာ…

Zwe Thukha Min · Jul 1, 2023 · 1 min read
Environmental Science

ပုရွက်ဆိတ်တွေက ရာသီဥတုကို အတိအကျ မခန့်မှန်းနိုင်ပါဘူး

ပုရွက်ဆိတ်တွေက ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆတစ်ခုက ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ အင်မတန်ရေပန်းစားပါတယ်။ ပုရွက်ဆိတ်တွေက မိုးရွာတာ၊ မုန်တိုင်းတိုက်တာလိုမျိုး ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲတွေနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကို ကြိုတင်သိရှိနိုင်ပြီး အသိုက်အမြှုံပြောင်းရွေ့တာမျိုး၊ ဘေးလွတ်ရာပိုင်းကို ရွေ့ပြောင်းကြတာမျိုး စတဲ့ အပြုအမူတွေ ပြုလုပ်လေ့ရှိတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအရာတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေပြချက်တွေ၊ လေ့လာမှုတွေနဲ့ သုတေသနတွေ ရှိရဲ့လားဆိုတာက မေးခွန်းထုတ်ချင်စရာပါ။…

Zwe Thukha Min · May 16, 2023 · 1 min read
📰
Sustainability

သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်အရ ဆာဟာရသဲကန္တာတစ်ခုလုံးရဲ့ ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အကျယ်ကိုသာ ဆိုလာပြား …..

သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်အရ ဆာဟာရသဲကန္တာတစ်ခုလုံးရဲ့ ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အကျယ်ကိုသာ ဆိုလာပြားတွေဖုံးထားပြီး နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာပေါ်က စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်အားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်တဲ့အထိ လုံလောက်မှုရှိနိုင်ပါတယ်။ စုစုပေါင်းကမ္ဘာ့စွမ်းအင်အသုံးပြုမှု (ကျောက်မီးသွေး+ ရေနံ + ရေအားလျှပ်စစ် + နျူကလီးယား + ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်) အားလုံးဟာ 13,000 Million Ton Oil Equivalent (13,000 MTOE)…

Fact Hub Editorial · May 7, 2023 · 1 min read
Biology

ခရင်းကောင်အက်ဆေး (ဆောင်းပါးရှည်)

ပင်လယ်ကမ်းခြေတွေသွားရင် ပုံထဲကလို ကျောက်တုံးတွေ၊ ကျောက်ဆောင်တွေမှာ ကပ်တွယ်နေတတ်တဲ့ ခရုနဲ့ ခပ်ဆင်ဆင်အကောင်လေးတွေကို မြင်ဖူးကြမယ်ထင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီခရုနဲ့ အသွင်သဏ္ဍာန်ချင်း ဆင်တူတဲ့အကောင်လေးတွေက ခရင်းကောင် (Barnacle) လေးတွေပါ။ ဘုရားသခင်တွေ ဖန်ဆင်းရှင်တွေ မရှင်းပြနိုင်တဲ့ သတ္တဝါတွေဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ရှင်းပြနိုင်ခဲ့တဲ့ ဆင့်ကဲသီအိုရီရဲ့ မူလဘူတဘိုးအေကြီး ချားလ်စ်ရောဘတ်ဒါဝင် အကြောင်းကိုပြောမယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့အချစ်တော် ခရင်းကောင်လေးတွေ အကြောင်းကိုလည်း ချန်ထားလို့မရပါဘူး။…

Zwe Thukha Min · Apr 22, 2023 · 1 min read
Environment

သဲကန္တာရထဲမှာ ဆယ်ရက်ကျော်ကြာ လမ်းပျောက်ခဲ့ပြီးနောက် ကျင်ငယ်ရည်နဲ့ လင်းနို့သွေးသောက်ကာ အသက်ရှင်ခဲ့ရသူ မာယူရို ပရော့စ်ပါရီ

၁၉၉၄ ခုနှစ်၊ အီတလီ မာယူရို ပရော့စ်ပါရီလို့ အမည်ရတဲ့ မာရသွန်အပြေးသမားတစ်ယောက်ဟာ ဆာဟာရသဲကန္တာရထဲမှာ အပြေးပြိုင်ပွဲတစ်ခုကို ပြိုင်နေရင်း သဲမုန်တိုင်းမိပြီး လမ်းပျောက်ခဲ့ရတာပါ။ အိမ်ပြန်လမ်းကို ရှာဖို့အတွက် ဆယ်ရက်ကျော်ကြာကာလအတွင်း ၁၈၆ မိုင်ရှိတဲ့ ခရီးအကွာအဝေးကို ခြေကျင်လမ်းလျှောက်ခဲ့တဲ့ မာယူရိုဟာ သဲကန္တာရထဲက ပြင်းထန်တဲ့ အပူရှိန်နဲ့ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်တာတွေကြောင့် သူ့ကိုယ်က ထွက်တဲ့ ကျင်ငယ်ရည်နဲ့ လင်းနို့သွေးတွေကို…

Zwe Thukha Min · Apr 2, 2023 · 3 min read
12

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?

Get the best of Fact Hub Myanmar — science stories, fact-checks and explainers — straight to your inbox. Free, always.

No spam. Unsubscribe any time.