ခံစားချက်များကို ဆင်ဆာဖြတ်ခြင်း
ခံစားချက်တစ်ခုခုအတွက် စကားလုံးမရှိတဲ့ ခံစားချက်ကို သိတယ် မဟုတ်လား . . . ? ဒါက သိမှုဆိုင်ရာလစ်ဟာခြင်း (Hypocognition) ဆိုတာလေ၊ ဆင်ဆာဖြတ်ဖို့နဲ့ ဖိနှိပ်ဖို့အတွက် သုံးကြတာပေါ့။
·
Jul 17, 2026
·
10 min read
ခံစားချက်တစ်ခုခုအတွက် စကားလုံးမရှိတဲ့ ခံစားချက်ကို သိတယ် မဟုတ်လား . . . ? ဒါက သိမှုဆိုင်ရာလစ်ဟာခြင်း (Hypocognition) ဆိုတာလေ၊ ဆင်ဆာဖြတ်ဖို့နဲ့ ဖိနှိပ်ဖို့အတွက် သုံးကြတာပေါ့။
လူတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝ အခိုက်အတန့်တိုင်းမှာ အရောင်တွေဟာ သဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးနဲ့ ရှိနေကြတယ်၊ ဝတ်ထားတဲ့ အဝတ်၊ စီးထားတဲ့ ဖိနပ်၊ အမှတ်တမဲ့ တွေ့လိုက်တဲ့ ငှက်တစ်ကောင်၊ မော့ကြည့်မိတဲ့ ကောင်းကင်ပြာ၊ စိမ်းညို့ညို့ သစ်ပင်တွေ . . . စသဖြင့်ပေါ့။ အရောင်တွေဟာ လူသားတွေရဲ့ အမြင်အာရုံထဲမှာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စိတ်ခံစားမှုကိုလဲ ခြယ်လှယ်နိုင်ကြတယ်။…
မတူညီတဲ့ မျိုးစိတ်နောက်တစ်ခုဆီက၊ တစ်နည်း တိရစ္ဆာန်ဆီက ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါကို လူမှာ ထည့်သွင်းကုသတဲ့ ဇီနိုထရန်(စ်)ပလန်တေးရှင်း နည်းလမ်းအကြောင်း ဒီဆောင်းပါးမှာ ရှင်းပြထားပါတယ်။ နိဒါန်း ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အရေးပေါ်လိုအပ်နေတဲ့ လူနာအများစုဟာ အင်္ဂါလှူဒါန်းမှု အချိန်မီရဖို့ ခက်ခဲတာကြောင့် အချိန်လွန်သွားရတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒီအချက်ကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လူရဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါမှ မဟုတ်ဘဲ မတူညီတဲ့ မျိုးစိတ်တွေကပါ ရယူဖို့…
ကြိုးမဲ့လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လွှတ်မှုနည်းပညာကို ကြားဖူးကြပါသလား . . .? ဒီနည်းပညာအကြောင်းကို မသိရင်တောင် နီကိုလာ တက်စလာ (Nikola Tesla) ဆိုတဲ့ နာမည်ကိုတော့ ရင်းနှီးကြလောက်မှာပါ။ နီကိုလာ တက်စလာ ဆိုတာက ဆာဘီးယား-အမေရိကန် (Serbian-American) လူမျိုး အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ့ခေတ်သူ့အခါတုန်းက အလွန်ထူးချွန်တဲ့ တီထွင်သူတစ်ယောက်ပါ။ တက်စလာက မူပိုင်ခွင့် ၃၀၀ လောက်ရှိပြီး…
ဒီစာကို မြင်တာနဲ့ လေကို ဝဝ ရှူသွင်းပြီး အသက်ကို အောင့်ထားပေးပါ။ ကျန်းမာတဲ့ လူတစ်ယောက်က တစ်မိနစ်ကို ပျမ်းမျှ ၁၂ ကြိမ်လောက် အသက်ရှူလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်နာရီကို အကြိမ်ရေ ၇၀၀ ကျော်နဲ့ တစ်နေ့ကို အကြိမ် ၁၇၀၀၀၊ တစ်နှစ်လုံးဆို အသက်အရှူအသွင်းလုပ်တဲ့ အကြိမ်ရေက ၆၃ သိန်းကျော်တာပေါ့။ ဒီတော့ လူသားတွေ…
စက္ကန့်နဲ့အမျှတိုးတက်ပြောင်းလဲနေတဲ့ အခုလက်ရှိကမ္ဘာကြီးမှာ အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်းနဲ့ တိုးတက်လာနေတဲ့ နည်းပညာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲ့တာက တခြားတော့မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်တဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ ( Artificial intelligence) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ AI ဟာဆိုရင် ကျနော်တို့လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘ၀ကိုပြောင်းလဲလာစေနိုင်တဲ့အထိ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနေတာပါ။ ဒါဆိုရင် ဒီလောက်တောင် အသုံး၀င်ပါတယ်ဆိုတဲ့ AI ဆိုတာကဘာကြီးလဲ Artificial Intelligence (AI) ဆိုတာကတော့…
မတ်လ ပထမပတ်ထဲ နောက်ဆုံးအဆင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီး စမ်းသပ်သမျှ အောင်မြင်ခဲ့ရင် Artemis II ကို မတ် ၆ ရက်ကနေ ၁၁ ရက်ကြားမှာ လွှတ်တင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီတော့ အခုမစ်ရှင်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြိုသိထားသင့်တာတွေကို Fact Hub Myanmar ကနေ စာဖတ်သူတွေအတွက် ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်ရပါတယ်။
ငလျင်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နည်းလမ်းမျိုးစုံ၊ သုတေသနမျိုးစုံနဲ့ ခန့်မှန်းမော်ဒယ်မျိုးစုံကို ပြုစုလေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကာလတွေဟာ မြေငလျင်ခန့်မှန်းမှုအပေါ် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်တွေ လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အချိန်ပါ။ ငလျင်ဟာ ကျောက်လွှာရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒီကျောက်လွှာတွေရဲ့ ဘူမိအခြေအနေတွေကို လေ့လာပြီး ငလျင်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ ရမယ်ဆိုပြီး ယူဆခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့…
မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ပြီးသွားရင် မြေသားအတွင်းပိုင်းမှာ ရှိတဲ့ အမှုန်လေးတွေက တုန်ခါမှုကြောင့် မြေသားရဲ့ တည်ဆောက်ပုံကို ပြောင်းလဲသွားစေပါတယ်။ ဒါက မြေသားရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုလို့ ခေါ်တဲ့ Shear-Strength ကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျော့ကျသွားစေပါတယ် (Shear-Strength ဆိုတာက မြေသားကို ဘေးတိုက် ရွေ့လျားစေတဲ့ အားတွေကို ပြန်ခုခံခြင်းလို့ အကြမ်းဖျင်း မှတ်လို့ရပြီး ဒီ S-S…
အခုအချိန်မှာ ကယ်ဆယ်ရေးပိုင်း မလုံလောက်တာကနေ စလို့ လူတွေကို အသက်ရှင်လျက် ကယ်ထုတ်နိုင်မဲ့ အခြေအအနေကနေ အသက်မပါပဲ DB ကို ဆွဲထုတ်ရတဲ့ အနေအထားတွေ ဖြစ်နေသလို ဆွဲမထုတ်နိုင်တဲ့ DB တွေလဲ များစွာ ရရှိနေပါတယ်။ ဒီ DB တွေက အချိန်ကြာလာတာနဲ့ ယိုယွင်းပျက်စီးလာပြီး အနံ့ဆိုးအပါအဝင် အခြားသော အန္တရာယ်ရှိ ဓာတ်ငွေ့တချို့နဲ့…