April 18, 2026 | မြန်မာ
Archive

Explainers

လူတွေ အသက်မရှူဘဲ ရှင်သန်နိုင်ရဲ့လား . . . ? 

ဒီစာကို မြင်တာနဲ့ လေကို ဝဝ ရှူသွင်းပြီး အသက်ကို အောင့်ထားပေးပါ။  ကျန်းမာတဲ့ လူတစ်ယောက်က တစ်မိနစ်ကို ပျမ်းမျှ ၁၂ ကြိမ်လောက် အသက်ရှူလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်နာရီကို အကြိမ်ရေ ၇၀၀ ကျော်နဲ့ တစ်နေ့ကို အကြိမ် ၁၇၀၀၀၊ တစ်နှစ်လုံးဆို အသက်အရှူအသွင်းလုပ်တဲ့ အကြိမ်‌ရေက ၆၃ သိန်းကျော်တာပေါ့။ ဒီတော့ လူသားတွေ…

Min Z · Apr 5, 2026 · 1 min read

ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ ဆိုတာဘာလဲ။

စက္ကန့်နဲ့အမျှတိုးတက်ပြောင်းလဲနေတဲ့ အခုလက်ရှိကမ္ဘာကြီးမှာ အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်းနဲ့ တိုးတက်လာနေတဲ့ နည်းပညာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲ့တာက တခြားတော့မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်တဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ ( Artificial intelligence) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ AI ဟာဆိုရင် ကျနော်တို့လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘ၀ကိုပြောင်းလဲလာစေနိုင်တဲ့အထိ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနေတာပါ။ ဒါဆိုရင် ဒီလောက်တောင် အသုံး၀င်ပါတယ်ဆိုတဲ့ AI ဆိုတာကဘာကြီးလဲ Artificial Intelligence (AI) ဆိုတာကတော့…

Htoo Tay Za · Mar 24, 2026 · 1 min read

Artemis II လကမ္ဘာခရီးစဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သိထားသင့်တာတွေ . . .

မတ်လ ပထမပတ်ထဲ နောက်ဆုံးအဆင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီး စမ်းသပ်သမျှ အောင်မြင်ခဲ့ရင် Artemis II ကို မတ် ၆ ရက်ကနေ ၁၁ ရက်ကြားမှာ လွှတ်တင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီတော့ အခုမစ်ရှင်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြိုသိထားသင့်တာတွေကို Fact Hub Myanmar ကနေ စာဖတ်သူတွေအတွက် ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်ရပါတယ်။

Zwe Thukha Min · Mar 8, 2026 · 15 min read

ငလျင်ကို ဘာကြောင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ မရတာလဲ . . . ?

ငလျင်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နည်းလမ်းမျိုးစုံ၊ သုတေသနမျိုးစုံနဲ့ ခန့်မှန်းမော်ဒယ်မျိုးစုံကို ပြုစုလေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကာလတွေဟာ မြေငလျင်ခန့်မှန်းမှုအပေါ် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်တွေ လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အချိန်ပါ။ ငလျင်ဟာ ကျောက်လွှာရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒီကျောက်လွှာတွေရဲ့ ဘူမိအခြေအနေတွေကို လေ့လာပြီး ငလျင်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ ရမယ်ဆိုပြီး ယူဆခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့…

Julian Htet Aung · Apr 4, 2025 · 1 min read
📰

ငလျင်၊ မိုးနဲ့ မြေပြိုခြင်း

မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်ပြီးသွားရင် မြေသားအတွင်းပိုင်းမှာ ရှိတဲ့ အမှုန်လေးတွေက တုန်ခါမှုကြောင့် မြေသားရဲ့ တည်ဆောက်ပုံကို ပြောင်းလဲသွားစေပါတယ်။ ဒါက မြေသားရဲ့ ကြံ့ခိုင်မှုလို့ ခေါ်တဲ့ Shear-Strength ကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျော့ကျသွားစေပါတယ် (Shear-Strength ဆိုတာက မြေသားကို ဘေးတိုက် ရွေ့လျားစေတဲ့ အားတွေကို ပြန်ခုခံခြင်းလို့ အကြမ်းဖျင်း မှတ်လို့ရပြီး ဒီ S-S…

Min Z · Apr 4, 2025 · 1 min read

Dead body တွေကို ဘယ်လို ကိုင်တွယ်မလဲ၊ ဘာတွေ ဂရုပြုရမလဲ . . . ?

အခုအချိန်မှာ ကယ်ဆယ်ရေးပိုင်း မလုံလောက်တာကနေ စလို့ လူတွေကို အသက်ရှင်လျက် ကယ်ထုတ်နိုင်မဲ့ အခြေအအနေကနေ အသက်မပါပဲ DB ကို ဆွဲထုတ်ရတဲ့ အနေအထားတွေ ဖြစ်နေသလို ဆွဲမထုတ်နိုင်တဲ့ DB တွေလဲ များစွာ ရရှိနေပါတယ်။ ဒီ DB တွေက အချိန်ကြာလာတာနဲ့ ယိုယွင်းပျက်စီးလာပြီး အနံ့ဆိုးအပါအဝင် အခြားသော အန္တရာယ်ရှိ ဓာတ်ငွေ့တချို့နဲ့…

Myo Myat · Mar 31, 2025 · 4 min read

အချက်အလက်တွေ အမြန်စုစည်းဖို့ Hashtag ဘယ်လို သုံးကြမလဲ

မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသအများအပြားမှာ အလွန်ဆိုးရွားတဲ့ ထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ မိမိဆွေမျိုးမိတ်ဆွေနဲ့ မိသားစုဝင် ပျောက်ဆုံးနေသူတွေ ရှာတဲ့ပို့စ်တွေ၊ အဆောက်အဦးပြိုကျလို့ အထဲမှာ ပိတ်မိနေသူတွေကို ရှာတဲ့ပိုစ့်တွေ၊ တစ်ဖက်မှာ ကူညီကယ်ဆယ်နေသူတွေ ဖုန်းအားသွင်းတာနဲ့ ဘေလ်က စလို့ သောက်ရေ၊ အစားအစာ၊ ဆေးဝါး ကူညီတဲ့ ပို့စ်တွေ…

Fact Hub Editorial · Mar 31, 2025 · 3 min read

အရေးပေါ်အခြေအနေတွေမှာ ရေကို ဘယ်လို သန့်စင်မလဲ . . . ?

ငလျင်ဘေးဒဏ် ကြုံရတဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေမှာ သောက်သုံးရေကတစ်ဆင့် ကျန်းမာရေးအတွက် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေ များစွာ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပိုက်ခေါင်းက လာတဲ့ ရေတွေ၊ ဘုံပိုင်ရေတွေ၊ စိတ်မချရတဲ့ အခြားအရင်းအမြစ်က လာတဲ့ ရေတွေဟာ တိုက်ရိုက်သောက်သုံးတာ၊ ချက်ပြုတ်ဖို့ သုံးတာ၊ တစ်ကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းရေးအတွက် သုံးတာမျိုးတွေအတွက် မသင့်တော်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ယခုလို ဒီလိုကာလမှာ ရေကို ဘယ်လို သန့်စင်နိုင်ပါသလဲ…

Htet Phone Shein · Mar 30, 2025 · 4 min read

ငလျင်လှုပ်ပြီးတဲ့နောက် ဘာထပ်ဖြစ်လာနိုင်သလဲ . . .၊ ဘယ်လို ဘေးကင်းအောင်နေမလဲ . . .?

မနေ့က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့မှာ စစ်ကိုင်းမြို့ရဲ့ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာ (၁၀ မိုင်) အကွာကို ဗဟိုပြုပြီး ပြင်းအား ၇.၇ မက်ဂနီကျု (Magnitude) ရှိတဲ့ အင်အားပြင်းငလျင်တစ်ရပ် လှုပ်ခတ်သွားပါတယ်။ ငလျင်ဗဟိုချက်နဲ့နီးတဲ့ မန္တလေးနဲ့ မန္တလေးအနီးတဝိုက်က အထပ်မြင့်အဆောက်အအုံတွေ၊ လူနေအိမ်တွေနဲ့ သမိုင်းဝင်မယ်နုအုတ်ကျောင်းအပြင် မန္တလေးကျုံးနဲ့…

Fact Hub Editorial · Mar 30, 2025 · 4 min read

hMPV ဆိုတာက ဘာလဲ . . . ?

အခုရက်ပိုင်း လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံက ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းဂိတ်ကို တိုး၀င်နေကြ၊ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြတဲ့ စိတ်လန့်ဖွယ် လူနာအုပ်ကြီးကို စာဖတ်သူတို့ တွေ့မိ၊ မြင်မိကြမှာပါ။ ဒီလို ဗီဒိယိုဖိုင်လ်တွေနဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို ကြည့်မိလိုက်တဲ့ လူတွေအဖို့ အခုလို ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါအလွန်၊ အရှိန်သတ်ခါစ ကာလမှာ နောက်ထပ်ရောဂါမျိုးကွဲ တစ်ခုများ ပေါ်ထွက်လာလေသလားလို့ စိုးရိမ်မိမှာက မလွဲမသွေပါပဲ။ ဒီမေးခွန်းဟာ…

Khant Nyar Thar · Jan 17, 2025 · 4 min read
12310

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?

Get the best of Fact Hub Myanmar — science stories, fact-checks and explainers — straight to your inbox. Free, always.

No spam. Unsubscribe any time.