Humanities & Social Sciences Archives

Health

ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူရဲ့ အပြစ်ရှိစိတ် (Survivor Guilt) ကို ဘယ်လို သက်သာစေမလဲ . . .

ငလျင်ဟာ မိနစ်ပိုင်းလေးအတွင်းမှာတင် လူအများကြီးရဲ့ ဘဝတွေကို အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲစေနိုင်ခဲ့တာ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြုံခဲ့ကြရပြီးပါပြီ။ အားကောင်းတဲ့ ငလျင်ဒဏ်ကို ခံခဲ့ရပြီးတဲ့နောက် အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူတွေ၊ အသက်ဘေးကနေ လွတ်မြောက်လာသူတွေကြားမှာ Survivor Guilt (ရှင်ကျန်ရစ်ရတဲ့အတွက် အပြစ်ရှိသလို ခံစားရတာ) တွေ ဖြစ်ကြမှာ အနည်းနဲ့အများပါပဲ။ ဒီငလျင်ဒဏ်ကနေ လွတ်မြောက်ပြီး ရှင်သန်ကျန်ရစ်ရတဲ့အခါ —“ငါတို့အိမ်ကပဲ ပြိုမသွားခဲ့ဘူး…

Htet Phone Shein · Apr 2, 2026 · 1 min read

History

ဘောလုံးအားကစား ဒါမှမဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုမဟုတ်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု အပိုင်း (၃)

Click To Read Part 1 , Click To Read Part 2 ဘောလုံးစည်းမျဉ်းများနှင့် နည်းစနစ်များဆင့်ကဲတိုးတက်လာခြင်း _____________________________________________ လူကျွံဘောနှင့် အခြား နည်းနစ်များစတင်အသုံးပြုလာခြင်း ဘောလုံးကစားနည်းဟာ အချိန်နှင့်အမျှ သိသိသာသာ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာပြီး သူ့ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ၊ နည်းဗျူဟာတွေနဲ့အတူ ယနေ့ခေတ် ကစားတဲ့ပုံစံတွေကို ပုံဖော်ထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ဘောလုံးကစားနည်းဟာ ပိုပြီးရေပန်းစားလာခဲ့တာနှင့်အမျှ ကစားပွဲတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက်…

Htoo Tay Za · Mar 24, 2026 · 1 min read

History

ဘောလုံးအားကစား ဒါမှမဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုမဟုတ်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု အပိုင်း (၂)

Click To Read Part 1 ဘောလုံးကစားနည်း၏အစောပိုင်းသမိုင်းကြောင်း ___________________________________________________ ရှေးခေတ်ဘောလုံးကစားနည်းနှင့် အလယ်ဥရောပ မော်ဒန်ဘောလုံးကစားနည်းဟာ လက်ရှိမှာ ကလေးကအစသိနေပြီဆိုပေမယ့် ဘောလုံးရဲ့ မူလအစကိုသိဖို့ဆိုရင်တော့ အလယ်ခေတ်ဥရောပကိုပြန်လည်လေ့လာကြည့်ရပါမယ်။ တရုတ်၊ ဂရိနဲ့ ရောမတို့ရဲ့ ရှေးခေတ်ယဉ်ကျေးမှုခေတ်ကနေစတင်ခဲ့ပြီး အဲဒီကစားနည်းကိုပဲ ဂျပန်မှာကစားခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Kemari လို့အမည်ရှိတဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ကစားနည်းဟာ ဘောလုံးကိုမြေပြင်ပေါ်ကိုမထိအောင် လေထဲမှာကစားခဲ့ကြတာပါ။ အလယ်ခေတ်ဥရောပမှာတော့ ဘောလုံးကစားနည်းမျိုးစုံကို…

Htoo Tay Za · Mar 24, 2026 · 1 min read

History

ဘောလုံးအားကစား ဒါမှမဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုမဟုတ်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု

လက်ရှိအချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်က အထင်ရှားဆုံး အားကစားကို ပြောပါဆိုရင် ဘောလုံးအားကစားကို ထိပ်ဆုံးက ပြေးမြင်ကြမှာ မလွဲဧကန်ပါပဲ။ ဒီအခန်းဆက်ဆောင်းပါးမှာတော့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးနဲ့ ရင်းနှီးကြတဲ့ ဘောလုံးအားကစားရဲ့ မူလဇာစ်မြစ်နဲ့အတူ ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာတာလဲ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အားကစားတစ်ခုအနေနဲ့၊ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုအနေနဲ့ ဘယ်လိုအရေးပါအရာရောက်တဲ့ ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ တည်ရှိနေလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာတွေအပေါ် ဆွေးနွေးကြည့်ကြရအောင်ပါ။ ဘောလုံးရဲ့ဇာစ်မြစ်နှင့် အစောပိုင်းတိုးတက်မှုများ သိကြတဲ့အတိုင်း ဘောလုံးဆိုတာ…

Htoo Tay Za · Mar 24, 2026 · 1 min read

Humanities & Social Sciences

၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် စီးပွားရေးသိပ္ပံဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆု ဘာလဲ၊ ဘယ်လဲ . . .?

၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် နိုဘယ်ဆုရရှိသူစာရင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့အပတ် တနင်္လာနေ့ကတည်းက စကြေညာနေတာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုကို ဗစ်တာ အမ်းဘရိုစ် (Victor Ambros) နဲ့ ဂယ်ရီ ရာ့ဗ်ကမ်း (Gary Ruvkun)၊ ရူပဗေဒနိုဘယ်ဆုကို ဂျွန်ဟော့ဖီးဒ် (John J. Hopfield) နဲ့ ဂျယ်ဖယ်ရီဟင်တန် (Geoffrey E. Hinton)၊ ဓာတုဗေဒနိုဘယ်ဆုကို…

Shin Mon Thant · Oct 14, 2024 · 2 min read

Humanities & Social Sciences

၂၀၂၄ ခုနစ်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆု ဘာလဲ၊ ဘယ်လဲ . . .?

၂၀၂၄ ခုနှစ်ရဲ့ နိုဘယ်ဆုတွေကို နော်ဝေးနိုဘယ်ကော်မတီက အရင်အပတ် တနင်္လာနေ့၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့က စပြီး ကြေညာနေပါပြီ။ ဒီလို နှစ်စဉ် မပျက်မကွက် ပေးတဲ့ နိုဘယ်ဆုတွေထဲမှာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) ဇီဝကမ္မဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ စာပေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး . . . စတဲ့ နိုဘယ်ဆုအမျိုးအစားတွေကို…

Khant Nyar Thar · Oct 13, 2024 · 1 min read

Historical Analysis

❝ မိုနာလီဇာ ဘာလို့ နာမည်ကြီးတာလဲ . . . ? ❞

မိုနာလီဇာ (Mona Lisa) ဆိုတာနဲ့ ပြေးမြင်မှာက ပြုံးသယောင်ယောင် နှုတ်ခမ်းတင်းတင်းနဲ့ ခမ်းနားတဲ့ အမျိုးသမီးပုံ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီပန်ချီကားက ကမ္ဘာကျော် အီတလီပန်းချီဆရာကြီး လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ (Leonardo da Vinci) ရဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ လက်ရာတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ဒါဗင်ချီကို ဖရန်ချက်စ်ကိုဒေဂျော်ကွန်ဒို အမည်ရ ကုန်သည်တစ်ဦးက သူ့ဇနီးသည် လီဇာအတွက်…

Moe Myint Phyu · Mar 29, 2024 · 1 min read

Humanities & Social Sciences

ဗာတီကန်နိုင်ငံမှာ ဘယ်သူမှ မွေးကတည်းက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်မရှိပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခုခုနဲ့ အလုပ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရမှပဲ နိုင်ငံသားဖြစ်တာပါ။

Holy See ဆိုပြီးတော့ လူသိများကြတဲ့ ဗာတီကန်နိုင်ငံဟာ က အီတလီနိုင်ငံတွင်း ရောမမြို့မှာ တည်ရှိနေတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ မြို့ပြနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အီတလီဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြပြီး ငွေကြေးအနေနဲ့ ယူရို € ကိုသုံးစွဲကြပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဧရိယာအသေးဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်တဲ့အပြင် လူဦးရေအနည်းဆုံးနိုင်ငံလည်း ဖြစ်ပြန်ပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ အကျယ်အဝန်းက စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၀.၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ…

Htoo Tay Za · Jul 22, 2023 · 1 min read

📰

Humanities & Social Sciences

၁၉၆၈ ခုနှစ်မှာ EI Salvador နိုင်ငံဟာ Honduras နိုင်ငံကို ဘောလုံးပွဲတစ်ပွဲမှာ ရှုံးနိမ့်ပြီးတဲ့နောက် စစ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ဖူးပါတယ်။

The Football War လို့သမုတ်ကြတဲ့ အဆိုပါ စစ်ပွဲဟာ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှာ El Salvador နဲ့ Honduras တို့ကြားဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲတိုလေးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံကြားမှာရှိတဲ့တင်းမာမှုတွေဟာ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲတုန်းက ပဋိပက္ခတွေနဲ့တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင်ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒီ ပဋိပက္ခတွေကို ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး Salvadoran စစ်တပ်ဟာ Honduras ကို ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်…

Fact Hub Editorial · Apr 3, 2023 · 1 min read

📰

Humanities & Social Sciences

အမျိုးသမီးဦးရေဟာ အမျိုးသားဦးရေထက်ပိုများတယ်ဆိုတာ တကယ်လား

ကမ္ဘာပေါ်မှာ အမျိုးသမီးဦးရေက အမျိုးသားဦးရေထက် သုံးဆတောင် ပိုများတယ်လို့ အချို့သောလူတွေက ပြောကြပါတယ်။ လူအများစုလည်း ဒီစကားကို သေချာပေါက်ကြားဖူးနေမှာပါ။ တကယ်တော့ အဲ့တာဟာ အချက်အလက်အမှားတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီစကားဟာ ဘယ်ကနေစတင်ခဲ့လဲဆိုရင် 2019 ခုနှစ်မှာ UN ကစာရင်းကောက်ယူထားတာပါဆိုပြီး Whatapps အကောင့်တစ်ခုကနေ သတင်းအမှားကိုဖော်ပြခဲ့ရာကဖြစ်ပါတယ်။ 2019 ခုနှစ်တုန်းက ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူဦးရေ 7.8…

Min Z · Apr 3, 2023 · 1 min read

Category: Humanities & Social Sciences

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?