History Archives - Page 2 of 3

Chemistry Explainer

ပြောင်းလဲခြင်းကို လေ့လာခြင်း

လူသားတွေဟာ နေ့စဥ်နဲ့အမျှ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာ နေထိုင်နေကြပါတယ်။ အရာဝတ္တုပစ္စည်းတွေ ဟောင်းသွားတာကိုလဲ ပုံမှန် မြင်တွေ့နေရပြီး ဒီဝတ္ထုတွေရဲ့ ရုပ်ဂုဏ်နဲ့ ဓာတ်ဂုဏ် ပြောင်းလဲနေတာကိုလဲ မြင်နေရပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဘာလို့များ အဲဒီလိုတွေ ပြောင်းလဲရသလဲလို့ မေးရင် ဓာတုဗေဒကြောင့်ပါ လို့ပဲ ဖြေပါမယ်။ ဓာတုဗေဒ (Chemistry) လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ လူအတော်များများက အက်တမ်တွေ၊…

Aye Chan Oo · Jan 11, 2024 · 5 min read

Earth Sciences Explainer

ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြင်းတွေဟာ ကမ္ဘာကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘာတွေကိုပြောပြနေသလဲ

လူသားတို့နေထိုင်ရာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးဟာ အမျိုးအစားစုံလှတဲ့ အပင်တွေ၊ မှိုတွေနဲ့ အစရှိတဲ့ သက်ရှိသတ္တဝါတွေရဲ့ ကျက်စားနေထိုင်ရာ ဒေသဆိုရင်လဲ မမှားပါဘူး။ ဒီကမ္ဘာကြီးဟာ ယနေ့ခေတ်မှာတင်မကဘဲ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်းများစွာကတည်းက ရှင်သန်ခဲ့ကြတဲ့ သက်ရှိတို့ရဲ့ အိမ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအိမ်ကြီးဟာ သဘာဝသယံဇာတ ပေါများကြွယ်ဝပြီး ရာသီဥတုတွေ၊ ပထဝီမြေတွေ၊ မြေအောက်ရေနဲ့ မြေမျက်နှာပြင်ပေါ်မှာရှိတဲ့ ရေတွေရဲ့ အပြောင်းအလဲရှိ‌နေတဲ့ နေရာတစ်ခုလဲ ဖြစ်နေပါတယ်။…

Aye Chan Oo · Dec 14, 2023 · 2 min read

Historical Analysis

ဂေါ်ကီ၊ မြသန်းတင့်နဲ့ အလကားလူ

ဒီအချိန်မှာ ဖတ်တော့ ဒီဝတ္ထုက ကိုယ်နဲ့ ပိုပြီး နီးကပ်မှုကို ခံစားရစေတယ် လို့ ပြောရမယ်။ ဝတ္ထုနောက်ခံကာလက ၁၉၀၅ ခုနှစ် ရုရှား-ဂျပန်စစ်ပွဲကာလဆိုပေမဲ့ မူရင်းရေးသူရဲ့ ဇာတ်အိမ်ဖွဲ့မှုကြောင့်လို့ ဆိုရမလား၊ မြသန်းတင့်ရဲ့ ဘာသာပြန်လက်စွမ်းကြောင့်လို့ ပြောရမလား ကိုယ်တိုင်က ဝတ္ထုရဲ့ ပင်မဇာတ်ဆောင် ကလင်းကော့နဲ့အတူ အဲဒီခေတ်ထဲ လိုက်ပြီး ကြည့်နေရသလိုပဲ။ ကောင်းခြင်းနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် ဆိုးခြင်းနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်…

Htet Phone Shein · Dec 4, 2023 · 1 min read

History

“မာကိုပိုလိုဟာ တရုတ်ပြည်ကို ခြေချခဲ့တဲ့ ပထမဆုံး ဥရောပသားလား။”

မာကိုပိုလို (Marco Polo) ဆိုတဲ့ နာမည်ကို ငယ်ငယ်က သင်ရတဲ့ သမိုင်းမှာ မကြာခဏ မြင်ဖူးနေကျ ဖြစ်တာကြောင့် အားလုံးနဲ့ ရင်းနှီးဖြစ်သား ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ သူဟာ ကုန်သည်အသိုင်းအဝိုင်းကနေ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး တရုတ်နဲ့ စတင်ကုန်သွယ်တဲ့ ပထမဆုံး ဥရောပကုန်သည်အဖြစ် လူသိများပါတယ်။ မာကိုပိုလိုဟာ တရုတ်ထုံးတမ်းဓလေ့တွေ၊ နည်းပညာတွေ၊ ကုန်သွယ်မှုတွေကို ဥရောပသားတွေဆီ မိတ်ဆက်…

Shin Mon Thant · Nov 25, 2023 · 1 min read

Historical Analysis

နပိုလီယမ် တကယ်ပဲ အရပ်ပုသလား။

ကျွန်တော်တို့မှာ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်အမြင်တွေရှိတဲ့ အလျောက် သမိုင်းထဲက အထင်ကရ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလဲ အမျိုးမျိုးသော ပုံစံတွေနဲ့ မှတ်မိနေလေ့ရှိပါတယ်။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ ရှု့ထောင့်က မြင်ခံရတာ ရှိသလို (ဥပမာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီးအဖြစ်။) တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ မကောင်းမြင်ခံရလေ့ ရှိပါတယ်။ (ဥပမာ ဟစ်တလာဟာ ဂျူးလူမျိုးတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးစေမဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအဖြစ်။) ဒါပေမဲ့…

Khant Nyar Thar · Nov 24, 2023 · 1 min read

History

ဦးတည်ရာအပေါ် ဆန်းစစ်ခြင်း

ဘာသာရေးနှင့် သိပ္ပံ – အပိုင်း (၂) – အယ်ဒီတာ့အာဘော် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၆၀၀ လောက်က ဟိမဝန္တာတောင်ခြေက မထင်မရှားနိုင်ငံငယ်လေးတစ်ခုရဲ့ တော်ဝင်မင်းသားတစ်ပါးဟာ “ငါဟာ လောကကိုအကုန်အစင်သိမြင်နားလည်ခဲ့ပြီ၊ ဒါ့အပြင် လောကကနေ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကိုလဲ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီ” လို့ ကမ္ဘာကြီးကို ကြွေးကြော်ခဲ့တယ်၊ အခုအချိန်မှာတော့ အဲ့ဒီမင်းသားကို သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမ (သို့) ဗုဒ္ဓ…

Julian Htet Aung · Nov 16, 2023 · 9 min read

History

သမိုင်းဆိုင်ရာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သတိပြုဖွယ်

ကျွန်‌တော်တို့ လူအများစုဟာ သမိုင်းကို တိကျခိုင်မာတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အတိတ်အကြောင်း အချက်အလက်စုစည်းမှု၊ အစုအဝေးတစ်ခုအဖြစ် မြင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ သမိုင်းဆိုတာ ပဟေဠိတစ်ခု ဖြေရှင်းနေသလို ရှာဖွေတွေ့ရှိလာတဲ့ သဲလွန်စအသစ်၊ အချက်အလက်အသစ်တွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပေါင်းစုပုံဖော်ရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အသစ်အသစ်သော သက်သေအချက်အလက်တွေနဲ့ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်တွေ ထွက်ပေါ်လာတဲ့အခါ ရှုမြင်လက်ခံပုံနဲ့ အတွေးအခေါ်…

Shin Mon Thant · Nov 6, 2023 · 5 min read

Historical Analysis

“အမေရိကန်တွေ ဘာလို့ တိုကျိုမြို့ကို နျူးကလီးယားဗုံး မကြဲခဲ့တာလဲ။”

ဩဂုတ်လ ၆ ရက်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဟီရိုရှီးမားဆိုတဲ့ မြို့လေးမှာ မြို့နေပြည်သူတွေက ပုံမှန်အတိုင်း သူတို့ရဲ့ နေ့ရက်ကို စတင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေကြပါတယ်။ အလုပ်သွားဖို့ ရထားစောင့်‌နေတဲ့ သူက စောင့်၊ ကျောင်းသွားဖို့ ပြင်နေတဲ့ ကလေးက ပြင်၊ အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်နေသူက လုပ်နဲ့ သာမန်နေ့လေးတစ်နေ့ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းနဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းနေကြပါတယ်။…

Khant Nyar Thar · Oct 26, 2023 · 1 min read

History of Science

အာခီမိဒိစ်နှင့် ရွှေသရဖူစုံစမ်းခန်း

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း (၂၂၅၀) လောက်က ကြီးကျယ်တဲ့ ပညာရှင်ကြီးတစ်ယောက်ဟာ တစ်ခုခုကို အပြင်းအထန် တွေးတောနေခဲ့ပါတယ်။ ပညာရှိကြီးရဲ့ နာမည်ကတော့ အာခီမိဒိစ်ပါ။ အဲ့ဒီပညာရှိကြီးဟာ ပြဿနာတစ်ခုရဲ့ အဖြေကို ရှာနေတာ ရက်အတော်ကြာနေပြီ ဖြစ်လို့ စိုးရိမ်လာပါတယ်။ ပိုပြီး ဆိုးရွားတာ တစ်ခုကတော့ ဒီပြဿနာဟာ ဘုရင်ကြီးရဲ့ တိုက်ရိုက်အမိန့် ဖြစ်တဲ့အတွက် သေချာပေါက်အဖြေရှာတွေ့မှပဲ ဖြစ်မှာမျိုးပါ။…

Aung Bhone Myint Htoo · Oct 9, 2023 · 1 min read

Chemistry

အက်တမ်တို့၏သမိုင်း

အခု စာဖတ်နေတဲ့သူကို တစ်ယောက်ယောက်က ဒြပ် (Matter) တွေကို အက်တမ် (Atom) တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ ပြောလာရင် ဒီအတိုင်း ပြီးစလွယ် လက်ခံလိုက်မှာလား။ ဒါမှမဟုတ် ဆက်လက် ရှာဖွေအုံးမှာလား။ သိပ္ပံနယ်ပယ်မှာ Atom နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဆိုပြုခဲ့တာတွေ၊ အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ အယူအဆတွေက သိပ္ပံပညာရှင်တွေအတွက် စိန်ခေါ်မှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်လို…

Aye Chan Oo · Sep 26, 2023 · 1 min read

Category: History

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?