အင်တာနက်ပေါ် ပျံ့နှံ့နေတဲ့ မြစ်ရေခမ်းတယ်၊ မြေကျွံကျတယ် ဆိုတဲ့ ပုံတွေကို စစ်ဆေးကြည့်တဲ့အခါ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မြေကျွံကျလို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းထက် မြေအရည်ပျော်လို့ ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းက ပိုပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီလို ယူဆရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကတော့ — ၁။ မြေကျွံကျင်း (Sinkhole) ဆိုတာ နေရာတစ်ခုရဲ့ အောက်ဘက်မှာ မြေအောက်ရေပြင် နိမ့်ကျသွားလို့…
ငလျင်တွေကို အမျိုးအစား သုံးမျိုးခွဲလေ့ရှိပါတယ်။ အဓိကငလျင်ကြီး မဖြစ်ခင် လှုပ်တတ်တဲ့ “ရှေ့ပြေးငလျင်” (foreshock)၊ အဖျက်အားအပြင်းဆုံး “အဓိကငလျင်” (mainshock)၊ နဲ့ အဲဒီနောက် ဆက်လှုပ်တတ်တဲ့ “နောက်ဆက်တွဲငလျင်” (aftershock) တို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ငလျင်တစ်ခုက ဘယ်အမျိုးအစားဖြစ်မယ်ဆိုတာ ကြိုတင်ခန့်မှန်းဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ငလျင်ဘယ်အချိန် ဘယ်နေရာမှာ လှုပ်မယ်ဆိုတာကို တိတိကျကျ ကြိုခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ နည်းပညာလဲ…
မန္တလေးမြို့အနီးကို ဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့ငလျင်ရဲ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မြေသားပျော့ပြောင်းမှု (Liquefaction) ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်တယ်လို့ USGS က သတိပေးထားပါတယ်။ Liquefaction ဆိုတာကတော့ ရေပါဝင်တဲ့ မြေသားဟာ တုန်ခါမှုတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် အရည်တစ်ပိုင်း အစိုင်အခဲတစ်ပိုင်း အခြေအနေ (ဥပမာ-ချော်ရည်/အင်္ဂတေအရည်) ကို ရောက်ရှိသွားတဲ့ အခြေအနေကို ဆိုလိုတာပါ။ ဖြစ်စဉ်အရ မြေဆီလွှာအတွင်းပိုင်း အမှုန်လေးတွေအကြားမှာ…
ငလျင်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နည်းလမ်းမျိုးစုံ၊ သုတေသနမျိုးစုံနဲ့ ခန့်မှန်းမော်ဒယ်မျိုးစုံကို ပြုစုလေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကာလတွေဟာ မြေငလျင်ခန့်မှန်းမှုအပေါ် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်တွေ လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အချိန်ပါ။ ငလျင်ဟာ ကျောက်လွှာရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒီကျောက်လွှာတွေရဲ့ ဘူမိအခြေအနေတွေကို လေ့လာပြီး ငလျင်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ ရမယ်ဆိုပြီး ယူဆခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့…
ငှက်တွေ အုပ်စုဖွဲ့ပျံသန်းတယ်ဆိုတာ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ပုံမှန်အပြုအမူတွေပါ။ ဒီကနေ ဘယ်လိုအကျိုးကျေးဇူးတွေ ရလဲဆိုရင် . . . — အမဲလိုက် သားရဲတိရစ္ဆာန်တွေကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်စေတယ် (အုပ်စုဖွဲ့ပြီး ပျံသန်းနေကြတာ ဖြစ်လို့ ဘယ်ငှက်ကို ပစ်မှတ်ထားရမလဲ ဆိုတာက သားရဲတစ်ကောင်ရဲ့ စိတ်ကို ဝေဝါးစေပါတယ်)။ — အစာရင်းမြစ်တည်ရှိရာကို အချင်းချင်း…
ငလျင်တွေကို အမျိုးအစား သုံးမျိုးခွဲလေ့ရှိပါတယ်။ အဓိကငလျင်ကြီး မဖြစ်ခင် လှုပ်တတ်တဲ့ “ရှေ့ပြေးငလျင်” (foreshock)၊ အဖျက်အားအပြင်းဆုံး “အဓိကငလျင်” (mainshock)၊ နဲ့ အဲဒီနောက် ဆက်လှုပ်တတ်တဲ့ “နောက်ဆက်တွဲငလျင်” (aftershock) တို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ငလျင်တစ်ခုက ဘယ်အမျိုးအစားဖြစ်မယ်ဆိုတာ ကြိုတင်ခန့်မှန်းဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ငလျင်ဘယ်အချိန် ဘယ်နေရာမှာ လှုပ်မယ်ဆိုတာကို တိတိကျကျ ကြိုခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ နည်းပညာလဲ…
အချိန်ခရီးသွားတဲ့အပေါ် ရူပဗေဒရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ သာမန်လူတွေရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ မတူညီကြပါဘူး။ သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံဟာ အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ဆီ ရောက်ရှိတာမျိုးကို အချိန်ခရီးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲက သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံကို အကျယ်တဝင့်ရှင်းပြလိုပါတယ်။
စိတ်ကူးယဉ်တယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ အထူးအဆန်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ စကားပြောတတ်စအရွယ်ကနေ အခုအချိန်ထိ စိတ်ကူးယဉ်ခဲ့ကြ၊ စိတ်ကူးယဉ်နေကြတာပါပဲ။ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ “ငါဟာ အနာဂါတ်မှာ ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ယောက် ဖြစ်လာမယ်” လို့ အမြဲတမ်း စိတ်ကူးယဉ်တယ်။ ကျွန်တော့်အမေက “ငါ့သားသမီးတွေရဲ့ ဘဝတွေဟာ အနာဂါတ်မှာ ကောင်းစားပါလိမ့်မယ်” လို့ စိတ်ကူးယဥ်တယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ချစ်သူကလဲ “ကိုဂျူနဲ့ ငါနဲ့ဟာ…
ဘာသာရေးနှင့် သိပ္ပံ – အပိုင်း (၂) – အယ်ဒီတာ့အာဘော် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၆၀၀ လောက်က ဟိမဝန္တာတောင်ခြေက မထင်မရှားနိုင်ငံငယ်လေးတစ်ခုရဲ့ တော်ဝင်မင်းသားတစ်ပါးဟာ “ငါဟာ လောကကိုအကုန်အစင်သိမြင်နားလည်ခဲ့ပြီ၊ ဒါ့အပြင် လောကကနေ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကိုလဲ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီ” လို့ ကမ္ဘာကြီးကို ကြွေးကြော်ခဲ့တယ်၊ အခုအချိန်မှာတော့ အဲ့ဒီမင်းသားကို သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမ (သို့) ဗုဒ္ဓ…
Entropy Statement of Microscopic Interpretation (အင်ထရိုပီဖွင့်ဆိုချက် / ပရမ်းပတာဖြစ်မှုဖွင့်ဆိုချက်) အရာဝတ္ထုတိုင်း/စနစ်တိုင်းဟာ သဘာဝအရ အစီအစဉ်ကျနေတဲ့ အခြေအနေကနေ အစီအစဉ်မကျတဲ့ အခြေအနေကို ဦးတည်လာရတယ်။ ရိုးရှင်းသေသပ်နေရာကနေ ပရမ်းပတာပုံစံဖြစ်လာကြတယ်။ ကြက်ဥတစ်လုံးက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပုပ်သိုးလာမယ်၊ အိမ်တစ်လုံးက အချိန်နဲ့အမျှ ယိုယွင်းပျက်စီးလာမယ်၊ ကြယ်တွေကလဲ သူတို့ရဲ့ လောင်စာတွေလျော့နည်းလာပြီး အေးခဲသေဆုံးလာကြမယ်၊…
ကျွန်တော်တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေ ဘုရားရှိခိုး ဝတ်ပြုကြတဲ့အခါ အများဆုံး ရွတ်ဆိုလေ့ရှိတဲ့ စကားလုံးက ”ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” ဆိုတာပဲ။ ဒီစကားက ”ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၊ ဗုဒ္ဓဟောကြားသော ဓမ္မတရားနဲ့ ဗုဒ္ဓ၏ သားတော် ရဟန်းသံဃာတော်များကို ယုံကြည်သက်ဝင် ကိုးကွယ်ပါ၏။” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။…
(သာမိုဒိုင်းနမစ်စနစ်ဖွင့်ဆိုချက်၊ အင်ဂျင်ဖွင့်ဆိုချက် – Engine Statement၊ ကယ်လ်ဗင်ပလန့်ခ်ဖွင့်ဆိုချက် – Kelvin-Planck Statement) အပူအင်ဂျင်တွေဆိုတာ သူတို့ဆီဝင်လာတဲ့ အပူစွမ်းအင်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို အလုပ်ပြီးမြောက်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်တဲ့ သာမိုဒိုင်းနမစ်စနစ်တွေပါ။ အလုပ်လုပ်ပုံအရ အပူချိန်များရင်းမြစ် ( Hot Reservoir ) တစ်ခုကနေ အင်ဂျင်ဆီကို အပူစွမ်းအင်တွေ ပို့လွှတ်ပေးမယ်၊ အဲ့ဒီအပူတွေရဲ့ တစိတ်တပိုင်းကို…
သင်္ချာနည်းအရ ညီမျှခြင်းအရဆိုရင်တော့ အဟုန်ဟာ ဒြပ်ထုနဲ့ အလျင်ရဲ့ မြှောက်လဒ် (p=mv) ဖြစ်မယ်။ အရွေ့စွမ်းအင်ကတော့ ဒြပ်ထုနဲ့အလျင် ၂ ထပ်ကိန်းမြှောက်လဒ်ရဲ့တစ်ဝက် (K.E=1/2 mv²) ဖြစ်မယ်။ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ခြားနားချက်တွေပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ရူပဗေဒဟာ သင်္ချာလုံးလုံးမဟုတ်တဲ့အတွက် သင်္ချာဆန်တဲ့အဖြေကို မလိုချင်ဘူး၊ ရူပဗေဒသဘောတရားစစ်စစ်ပါဝင်တဲ့အဖြေကိုပဲ လိုချင်တယ်၊ ဘာလုပ်မလဲ။ အဖြေကတော့ Impulse-Momentum Theorem…
နယူတန်ရဲ့နာမည်ကျော် တတိယနိယာမအရ သက်ရောက်မှုတိုင်းမှာ ပမာဏတူညီတဲ့ တန်ပြန်သက်ရောက်မှုရှိတယ်၊ ဘောလုံးတစ်လုံးကို ခြေထောက်နဲ့ကန်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဘောလုံးကလည်း ခြေထောက်ကို တူညီတဲ့အားနဲ့ ပြန်ကန်တယ်၊။ တစ်နည်း ဘောလုံးအပေါ်ကို အားသက်ရောက်တဲ့အခါမှာ ဘောလုံးကလည်း တူညီတဲ့အားကို ပြန်သက်ရောက်စေတယ်ပေါ့။ ဘောလုံးအပေါ်ကိုသက်ရောက်တဲ့အားက ဘောလုံးကိုရွေ့သွားစေသလို ဘောလုံးကပြန်သက်ရောက်တဲ့အားကလည်း ခြေထောက်ကို အနည်းငယ်ထိခိုက်နာကျင်စေတယ်၊ ခြေထောက်ကို အနည်းငယ်ထိခိုက်နာကျင်စေတယ်၊ ဒါက နယူတန်တတိယနိယာမရဲ့ အရိုးရှင်းဆုံး နားလည်ပုံပဲ။…
Impulse-Momentum Theorem ဟာ လူသိနည်းတဲ့ ရူပဗေဒတိုင်းတာမှုတစ်မျိုးပဲ၊ အားနဲ့အဟုန်အယူအဆလိုမျိုး အခြေခံမကျပေမဲ့ လက်တွေ့လောကမှာတော့ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ အသုံးဝင်တယ်။ နောက်ပြီး သူ့ရဲ့ညီမျှခြင်းက အဟုန်နဲ့အား တိုင်းတာမှု (၂) ခုကို ဆက်သွယ်ပေးထားတာမို့ ဆက်စပ်နားလည်မှုမှာ အဆင်ပြေနိုင်တယ်။ နားလည်လွယ်အောင်လို့ အရိုးရှင်းဆုံးနည်းနဲ့ ရှင်းပြပါမယ်။ အမှုန်တစ်ခုဟာ ကိန်းသေအလျင်နဲ့ရွေ့နေမယ်ဆိုပါတော့၊ ညီမျှခြင်းအရ v=constant, a=0 ဖြစ်နေတဲ့အတွက်…
ဂိမ်းဆော့တာကို Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်လို့ရလားဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်ချေအရမ်းနည်းလို့ နိုးပါလို့သာဖြေချင်တယ်။ တကယ်တမ်းတွေးကြည့်ရင် ဂိမ်းဆော့တာက ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားရတဲ့ဂိမ်းတွေဟာ Teamwork ကို ပိုပြီး အားကောင်းစေနိုင်တယ်။ တစ်ဦးချင်းစွမ်းဆောင်ရည်က အနိုင်ရဖို့ မလုံလောက်တဲ့အတွက် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှု၊ အဖွဲ့ဝင်တွေကြား သတင်းအချက်အလက်မျှဝေမှုကို တိုးတက်စေနိုင်တယ်။ ဂိမ်းထဲမှာ အတွဲညီတဲ့ကစားဖော်က အပြင်လောကမှာလည်း ကိုယ်နဲ့အတွဲညီနိုင်သေးတယ်။ နောက်ပြီး…
ဂိမ်းဆော့တာကို Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်လို့ရလားဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်ချေအရမ်းနည်းလို့ နိုးပါလို့သာဖြေချင်တယ်။ တကယ်တမ်းတွေးကြည့်ရင် ဂိမ်းဆော့တာက ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားရတဲ့ဂိမ်းတွေဟာ Teamwork ကို ပိုပြီး အားကောင်းစေနိုင်တယ်။ တစ်ဦးချင်းစွမ်းဆောင်ရည်က အနိုင်ရဖို့ မလုံလောက်တဲ့အတွက် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှု၊ အဖွဲ့ဝင်တွေကြား သတင်းအချက်အလက်မျှဝေမှုကို တိုးတက်စေနိုင်တယ်။ ဂိမ်းထဲမှာ အတွဲညီတဲ့ကစားဖော်က အပြင်လောကမှာလည်း ကိုယ်နဲ့အတွဲညီနိုင်သေးတယ်။ နောက်ပြီး…
အချိန်ခရီးသွားတဲ့အပေါ် ရူပဗေဒရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ သာမန်လူတွေရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ မတူညီကြပါဘူး။ သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံဟာ အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ဆီ ရောက်ရှိတာမျိုးကို အချိန်ခရီးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲက သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံကို အကျယ်တဝင့်ရှင်းပြလိုပါတယ်။ ယခုဆောင်းပါးထဲမှာတော့ စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်ရပ်တွေလုံးဝမပါဘဲ ရူပဗေဒရှုထောင့်သက်သက်ကနေသာ ရှင်းပြပေးသွားမှာပါ။ အနာဂတ် ————— အနာဂတ်ကို အချိန်ခရီးသွားတာဟာ နှိုင်းရသီအိုရီနည်းအရ ဖြစ်နိုင်ချေရှိပြီး စမ်းသပ်ချက်ပေါင်းများစွာနဲ့ အတည်ပြုထားပါတယ်။ သီအိုရီနည်းအရ…
