Julian Htet Aung, Author at Fact Hub Myanmar

Geology

ငလျင်ကို ဘာကြောင့် ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ မရတာလဲ . . . ?

ငလျင်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နည်းလမ်းမျိုးစုံ၊ သုတေသနမျိုးစုံနဲ့ ခန့်မှန်းမော်ဒယ်မျိုးစုံကို ပြုစုလေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကာလတွေဟာ မြေငလျင်ခန့်မှန်းမှုအပေါ် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်တွေ လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အချိန်ပါ။ ငလျင်ဟာ ကျောက်လွှာရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒီကျောက်လွှာတွေရဲ့ ဘူမိအခြေအနေတွေကို လေ့လာပြီး ငလျင်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ ရမယ်ဆိုပြီး ယူဆခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့…

Julian Htet Aung · Apr 4, 2025 · 1 min read

Physics

သာမိုဒိုင်းနမစ်ဒုတိယနိယာမ (Second Law of Thermodynamics) (အပိုင်း – ၂)

Entropy Statement of Microscopic Interpretation (အင်ထရိုပီဖွင့်ဆိုချက် / ပရမ်းပတာဖြစ်မှုဖွင့်ဆိုချက်) အရာဝတ္ထုတိုင်း/စနစ်တိုင်းဟာ သဘာဝအရ အစီအစဉ်ကျနေတဲ့ အခြေအနေကနေ အစီအစဉ်မကျတဲ့ အခြေအနေကို ဦးတည်လာရတယ်။ ရိုးရှင်းသေသပ်နေရာကနေ ပရမ်းပတာပုံစံဖြစ်လာကြ‌တယ်။ ကြက်ဥတစ်လုံးက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပုပ်သိုးလာမယ်၊ အိမ်တစ်လုံးက အချိန်နဲ့အမျှ ယိုယွင်းပျက်စီးလာမယ်၊ ကြယ်တွေကလဲ သူတို့ရဲ့ လောင်စာတွေလျော့နည်းလာပြီး အေးခဲသေဆုံးလာကြမယ်၊…

Julian Htet Aung · Nov 10, 2023 · 3 min read

Theoretical Physics

Second Law of Thermodynamics (သာမိုဒိုင်းနမစ်ဒုတိယနိယာမ)

(သာမိုဒိုင်းနမစ်စနစ်ဖွင့်ဆိုချက်၊ အင်ဂျင်ဖွင့်ဆိုချက် – Engine Statement၊ ကယ်လ်ဗင်ပလန့်ခ်ဖွင့်ဆိုချက် – Kelvin-Planck Statement) အပူအင်ဂျင်တွေဆိုတာ သူတို့ဆီဝင်လာတဲ့ အပူစွမ်းအင်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို အလုပ်ပြီးမြောက်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်တဲ့ သာမိုဒိုင်းနမစ်စနစ်တွေပါ။ အလုပ်လုပ်ပုံအရ အပူချိန်များရင်းမြစ် ( Hot Reservoir ) တစ်ခုကနေ အင်ဂျင်ဆီကို အပူစွမ်းအင်တွေ ပို့လွှတ်ပေးမယ်၊ အဲ့ဒီအပူတွေရဲ့ တစိတ်တပိုင်းကို…

Julian Htet Aung · Oct 19, 2023 · 3 min read

Physics

အဟုန်နဲ့ အရွေ့စွမ်းအင် ဘာတွေကွာခြားသလဲ။ (Impulse-Momentum Theorem/တတိယပိုင်း)

သင်္ချာနည်းအရ ညီမျှခြင်းအရဆိုရင်တော့ အဟုန်ဟာ ဒြပ်ထုနဲ့ အလျင်ရဲ့ မြှောက်လဒ် (p=mv) ဖြစ်မယ်။ အရွေ့စွမ်းအင်ကတော့ ဒြပ်ထုနဲ့အလျင် ၂ ထပ်ကိန်းမြှောက်လဒ်ရဲ့တစ်ဝက် (K.E=1/2 mv²) ဖြစ်မယ်။ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ခြားနားချက်တွေပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ရူပဗေဒဟာ သင်္ချာလုံးလုံးမဟုတ်တဲ့အတွက် သင်္ချာဆန်တဲ့အဖြေကို မလိုချင်ဘူး၊ ရူပဗေဒသဘောတရားစစ်စစ်ပါဝင်တဲ့အဖြေကိုပဲ လိုချင်တယ်၊ ဘာလုပ်မလဲ။ အဖြေကတော့ Impulse-Momentum Theorem…

Julian Htet Aung · Aug 1, 2023 · 4 min read

📰

Physics

Impulse-Momentum Theorem မိတ်ဆက်

Impulse-Momentum Theorem ဟာ လူသိနည်းတဲ့ ရူပဗေဒတိုင်းတာမှုတစ်မျိုးပဲ၊ အားနဲ့အဟုန်အယူအဆလိုမျိုး အခြေခံမကျပေမဲ့ လက်တွေ့လောကမှာတော့ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ အသုံးဝင်တယ်။ နောက်ပြီး သူ့ရဲ့ညီမျှခြင်းက အဟုန်နဲ့အား တိုင်းတာမှု (၂) ခုကို ဆက်သွယ်ပေးထားတာမို့ ဆက်စပ်နားလည်မှုမှာ အဆင်ပြေနိုင်တယ်။ နားလည်လွယ်အောင်လို့ အရိုးရှင်းဆုံးနည်းနဲ့ ရှင်းပြပါမယ်။ အမှုန်တစ်ခုဟာ ကိန်းသေအလျင်နဲ့ရွေ့နေမယ်ဆိုပါတော့၊ ညီမျှခြင်းအရ v=constant, a=0 ဖြစ်နေတဲ့အတွက်…

Julian Htet Aung · Jun 13, 2023 · 3 min read

Science Communication

ဂိမ်းကစားတာဟာ Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်နိုင်လား? (အယ်ဒီတာ့အာဘော်)

ဂိမ်းဆော့တာကို Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်လို့ရလားဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်ချေအရမ်းနည်းလို့ နိုးပါလို့သာဖြေချင်တယ်။ တကယ်တမ်း‌တွေးကြည့်ရင် ဂိမ်းဆော့တာက ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားရတဲ့ဂိမ်း‌တွေဟာ Teamwork ကို ပိုပြီး အားကောင်းစေနိုင်တယ်။ တစ်ဦးချင်းစွမ်းဆောင်ရည်က အနိုင်ရဖို့ မလုံလောက်တဲ့အတွက် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှု၊ အဖွဲ့ဝင်တွေကြား သတင်းအချက်အလက်မျှဝေမှုကို တိုးတက်စေနိုင်တယ်။ ဂိမ်းထဲမှာ အတွဲညီတဲ့ကစားဖော်က အပြင်လောကမှာလည်း ကိုယ်နဲ့အတွဲညီနိုင်သေးတယ်။ နောက်ပြီး…

Julian Htet Aung · May 22, 2023 · 1 min read

Career & Education

ဂိမ်းကစားတာဟာ Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်နိုင်လား? (အယ်ဒီတာ့အာဘော်)

ဂိမ်းဆော့တာကို Career တစ်ခုအနေနဲ့ သတ်မှတ်လို့ရလားဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်ချေအရမ်းနည်းလို့ နိုးပါလို့သာဖြေချင်တယ်။ တကယ်တမ်း‌တွေးကြည့်ရင် ဂိမ်းဆော့တာက ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အဖွဲ့နဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားရတဲ့ဂိမ်း‌တွေဟာ Teamwork ကို ပိုပြီး အားကောင်းစေနိုင်တယ်။ တစ်ဦးချင်းစွမ်းဆောင်ရည်က အနိုင်ရဖို့ မလုံလောက်တဲ့အတွက် အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်မှု၊ အဖွဲ့ဝင်တွေကြား သတင်းအချက်အလက်မျှဝေမှုကို တိုးတက်စေနိုင်တယ်။ ဂိမ်းထဲမှာ အတွဲညီတဲ့ကစားဖော်က အပြင်လောကမှာလည်း ကိုယ်နဲ့အတွဲညီနိုင်သေးတယ်။ နောက်ပြီး…

Julian Htet Aung · May 22, 2023 · 4 min read

Astronomy & Space

ဓူဝံကြယ်ကို တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကနေ မြင်နိုင်လား ?

လူတော်တော်များများက ဓူဝံကြယ်ဆိုတာ မြောက်အရပ်ကို အမြဲဦးတည်ပြတဲ့ကြယ်လို့ သိကြတယ်၊ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတည့်တည့်မှာ တည်ရှိနေတာပေါ့၊ ဒါကြောင့် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရဲ့ ဘယ်နေရာကနေမဆို ဓူဝံကြယ်ကို မြင်နိုင်တယ်လို့ဆိုကြတယ်၊ ဒါဆိုရင် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကနေရော ဓူဝံကြယ်ကို မြင်နိုင်မလား? မယုတ်မလွန်ဖြေရမယ်ဆိုရင် အီကွေတာ အောက်ဘက် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းရဲ့ တချို့နေရာတွေကနေတော့ ဓူဝံကြယ်ကိုမြင်နိုင်တယ်၊ ကျွန်တော်တို့ သိခဲ့သလို ဓူဝံကြယ်ကမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းထိပ်မှာ ရှိနေတာမှန်ပေမဲ့ ၉၀ ဒီဂရီတည့်တည်ကြီးမှာ…

Julian Htet Aung · May 19, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space Explainer

မားစ်ဂြိုလ်ပေါ်မှာ လူသားတွေနေထိုင်ဖို့ လက်ရှိအချိန်မှာဖြစ်နိုင်ပြီလား။ ?

မားစ်ဂြိုဟ်ဟာ ကမ္ဘာထက်အများကြီးသေးငယ်ပါတယ်။ဒါကြောင့်လည်း ဂြိုဟ်အူတိုင် (ဝတ်ဆံ) ရဲ့ အေးခဲနှုန်းက သိသိသာသာ မြန်ဆန်နေရတာပါ။ ကမ္ဘာရဲ့အူတိုင်ကတော့ အခုထိလှုပ်ရှားမှုရှိနေပြီး အပြင်အူတိုင်အလွှာက သံရည်ပူတွေ အထက်အောက်ရွေ့လျားလို့ အားကောင်း သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ အဲ့ဒီသံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့်ပဲ နေဆီကလာတဲ့ ဆိုလာဝင်း (Solar Wind) ခေါ် စွမ်းအင်မြင့် အမှုန်တွေကို ကမ္ဘာဆီမရောက်အောင် တားဆီးပေးတာပေါ့။ (ဝင်ရိုးစွန်းတွေက…

Julian Htet Aung · May 19, 2023 · 1 min read

Earth Sciences

ဘာလို့ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတွေက အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရဲ့ အခြားဒေသတွေမှာထက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာပဲ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိတာလဲ

ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြပါ့မယ်။ – ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ဟာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲကတခြားနေရာတွေထက် ပိုပြီးပူနွေးပါတယ်။ ဒါကတော့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရဲ့တည်နေရာက လတ္တီတွဒ်အနိမ့်မှာ တည်ရှိနေတဲ့အတွက် နေရောင်ခြည်ကိုအများဆုံးရရှိလို့ပါ။ နောက်ပြီး သူ့ရဲ့ဘူမိတည်ဆောက်ပုံက ကုန်းတွင်းနိုင်ငံ (၃) နိုင်ငံ (မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ)နဲ့ တစ်ဘက်ပိတ်ပုံစံ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ပူနွေးမှုကို တစ်ခြားရေထုတွေဆီ အလွယ်တကူမစီးဆင်းနိုင်ပါဘူး။ အထက်ပါနိုင်ငံ…

Julian Htet Aung · May 17, 2023 · 1 min read

📰

Physics

ပုံမှားရိုက်ခြင်းခံနေရတဲ့ လျှပ်စစ်ဖခင်ကြီး နှစ်ဦးကြားက ပဋိပက္ခ

လျှပ်စစ်ရဲ့ ဖခင်ကြီးနှစ်ပါးလို့ တင်စားခံရတဲ့ သောမတ်စ်အယ်ဗာအက်ဒီဆင်နဲ့ နီကိုလာတက်စ်လာတို့ နှစ်ယောက်ရဲ့ ကြားထဲက ပြဿနာက လူသိများထင်ရှားပါတယ်။ တော်တော်များများဖော်ပြကြတာအရ အယ်ဒီဆင်က တယ်စလာရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးမှုတွေကို ခိုးယူတယ်၊ အလွဲသုံးစားလုပ်တယ် စသဖြင့် အထင်လွဲစေနိုင်တဲ့ ပုံမှားရိုက်တဲ့ ကိစ္စတွေ တစ်ဖက်စောင်းနင်းရေးသားတာမျိုး ရှိပါတယ်။ တချို့ဆောင်းပါးတွေမှာ တက်စ်လာဘက်ကို မသိမသာဖြစ်စေ သိသိသာသာဖြစ်စေ အလေးသာထားတာမို့ သူတို့နှစ်ယောက်နဲ့…

Julian Htet Aung · May 6, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space

အော်ရီယွန်တာရာ (ခ) မောင်ရင်ဆိုင်းထမ်းတာရာ

အော်ရီယွန်တာရာက ကမ္ဘာ့လည်ပတ်ဝင်ရိုးအီကွေတာမျဉ်းအနီးအနား Right Ascentation +5° မှာ တည်ရှိတဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားကနေ မြင်တွေ့နိုင်တယ် (Right Ascentation ဆိုတာ တည်နေရာကို အီကွေတာကနေ ဝင်ရိုးစွန်းအကြား ဒီဂရီနဲ့ တိုင်းတာလေ့ရှိပြီး အပေါင်းလက္ခဏာဆိုရင် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းပေါ်၊ အနုတ်လက္ခဏာဆိုရင် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းပေါ်မှာတည်ရှိတယ်၊ ဓူဝံကြယ်က Right Ascentation +89°မှာရှိနေတဲ့အတွက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းထိပ်နားလေးမှာရှိနေတယ်၊ နက္ခတ္တကိုသြဒီနိတ်သတ်မှတ်ပုံကို ဆောင်းပါးသပ်သပ်နဲ့ဖော်ပြပါ့မယ်)။…

Julian Htet Aung · May 4, 2023 · 3 min read

Physics

လွတ်မြောက်အလျင် အမေးအဖြေ

Q: လွတ်မြောက်အလျင်ဆိုတာ ဘာကိုပြောတာလဲဗျ? A: လွတ်မြောက်အလျင်ဆိုတာက ဂြိုလ်တစ်စင်းရဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားကိုအန်တုပြီး အနန္တထိခရီးနှင်နိုင်တဲ့ အရွေ့စွမ်းအင်လုံလောက်မှုပဲ၊ ဒြပ်ဆွဲအားဆိုတာ သိတဲ့အတိုင်း အနန္တအကွာအဝေးအထိသက်ရောက်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲ့လိုတာဝေးအားတစ်ခုဖြစ်နေတာတောင် ဝတ္ထုကိုသူ့ဆီပြန်လာအောင် လုပ်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ဒီလိုဒြပ်ဆွဲအားကို လွတ်မြောက်လို့ လွတ်မြောက်အလျင်လို့ခေါ်ကြတာ.. Q: နာမည်ကျ အလျင်လို့ခေါ်ပြီး ဘာလို့ စွမ်းအင်လုံလောက်မှုလို့ ပြောထားတာလဲဗျ? A: ဒါကကျတော့ နားလည်လွယ်အောင်ရှင်းပြလိုက်တာ၊…

Julian Htet Aung · May 3, 2023 · 1 min read

📰

Astronomy & Space

ဖိုတွန်တစ်လုံးဟာ နေရဲ့ဝတ်ဆံကနေ ကမ္ဘာကိုရောက်ဖို့ နှစ်‌ပေါင်းသိန်းချီ ဘာကြောင့်ကြာမြင့်ရတာလဲ

နေဆီကအလင်းရောင် တစ်နည်း ဖိုတွန်အမှုန်တွေဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်ကနေ ကမ္ဘာကိုရောက်ရှိဖို့အတွက် အချိန် ၈ မိနစ်ခန့် ယူရတယ်။ ကျွန်တော်တို့မြင်တွေ့နေရတဲ့နေက အခုတည်ရှိနေတဲ့နေမဟုတ်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ (၈) မိနစ်က နေသာဖြစ်တယ်။ ဒါကအလင်းအလျင်ဖြစ်တဲ့ တစ်စက္ကန့်ကို ကီလိုမီတာ၃သိန်းနှုန်းနဲ့ တွက်ချက်ထားတာ။ ဒါပေမယ့် အံ့ဩစရာတစ်ခုကောင်းတာကတော့ ဖိုတွန်တစ်လုံးဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်ကနေ ကမ္ဘာဆီရောက်ဖို့ ၈မိနစ်ပဲ အချိန်ယူရပေမယ့် နေရဲ့ဝတ်ဆံကနေ မျက်နှာပြင်ဆီကိုရောက်ရှိဖို့တော့…

Julian Htet Aung · Apr 24, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space

ကမ္ဘာဂြိုလ်ပြင်ပ သက်ရှိဖြစ်တည်မှုရှာဖွေခြင်း အပိုင်း (၂)

Click To Read Part 1 မားစ်ဂြိုလ်နဲ့ သူ့ရဲ့အလားအလာ ၂၄.၆ နာရီကြာမြင့်တဲ့နေ့တာ၊ ၂‌၅ ဒီဂရီတိမ်းစောင်း‌နေတဲ့ လည်ပတ်ဝင်ရိုး၊ သံနဲ့ နီကယ်အများစုဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဂြိုဟ်ဝတ်ဆံ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း စတဲ့အချက်တွေ‌ကြောင့် မားစ်ဂြိုလ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ကမ္ဘာနဲ့အ‌တော်ကို ဆင်တူနေတယ်။ ကမ္ဘာနဲ့နီးကပ်‌နေတဲ့ ကျောက်သားဂြိုဟ်တစ်စင်းဖြစ်နေတာကြောင့်လည်း လေ့လာရပိုလွယ်ကူစေပါတယ်။ ဒီလိုအချက်တွေကြောင့် ဂြိုဟ်နီကြီးဟာ ပြင်ပသက်ရှိဖြစ်တည်မှုအကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရာမှာ ဦးစားပေးအနေနဲ့ တည်ရှိနေတာပါ။…

Julian Htet Aung · Apr 22, 2023 · 2 min read

Julian Htet Aung

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?