Julian Htet Aung, Author at Fact Hub Myanmar

Astronomy & Space

ဓူဝံကြယ်ကို တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကနေ မြင်နိုင်လား ?

လူတော်တော်များများက ဓူဝံကြယ်ဆိုတာ မြောက်အရပ်ကို အမြဲဦးတည်ပြတဲ့ကြယ်လို့ သိကြတယ်၊ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းတည့်တည့်မှာ တည်ရှိနေတာပေါ့၊ ဒါကြောင့် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းရဲ့ ဘယ်နေရာကနေမဆို ဓူဝံကြယ်ကို မြင်နိုင်တယ်လို့ဆိုကြတယ်၊ ဒါဆိုရင် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းကနေရော ဓူဝံကြယ်ကို မြင်နိုင်မလား? မယုတ်မလွန်ဖြေရမယ်ဆိုရင် အီကွေတာ အောက်ဘက် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းရဲ့ တချို့နေရာတွေကနေတော့ ဓူဝံကြယ်ကိုမြင်နိုင်တယ်၊ ကျွန်တော်တို့ သိခဲ့သလို ဓူဝံကြယ်ကမြောက်ဝင်ရိုးစွန်းထိပ်မှာ ရှိနေတာမှန်ပေမဲ့ ၉၀ ဒီဂရီတည့်တည်ကြီးမှာ…

Julian Htet Aung · May 19, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space Explainer

မားစ်ဂြိုလ်ပေါ်မှာ လူသားတွေနေထိုင်ဖို့ လက်ရှိအချိန်မှာဖြစ်နိုင်ပြီလား။ ?

မားစ်ဂြိုဟ်ဟာ ကမ္ဘာထက်အများကြီးသေးငယ်ပါတယ်။ဒါကြောင့်လည်း ဂြိုဟ်အူတိုင် (ဝတ်ဆံ) ရဲ့ အေးခဲနှုန်းက သိသိသာသာ မြန်ဆန်နေရတာပါ။ ကမ္ဘာရဲ့အူတိုင်ကတော့ အခုထိလှုပ်ရှားမှုရှိနေပြီး အပြင်အူတိုင်အလွှာက သံရည်ပူတွေ အထက်အောက်ရွေ့လျားလို့ အားကောင်း သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ အဲ့ဒီသံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့်ပဲ နေဆီကလာတဲ့ ဆိုလာဝင်း (Solar Wind) ခေါ် စွမ်းအင်မြင့် အမှုန်တွေကို ကမ္ဘာဆီမရောက်အောင် တားဆီးပေးတာပေါ့။ (ဝင်ရိုးစွန်းတွေက…

Julian Htet Aung · May 19, 2023 · 1 min read

Earth Sciences

ဘာလို့ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတွေက အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရဲ့ အခြားဒေသတွေမှာထက် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာပဲ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိတာလဲ

ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကို တင်ပြပါ့မယ်။ – ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ဟာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာထဲကတခြားနေရာတွေထက် ပိုပြီးပူနွေးပါတယ်။ ဒါကတော့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရဲ့တည်နေရာက လတ္တီတွဒ်အနိမ့်မှာ တည်ရှိနေတဲ့အတွက် နေရောင်ခြည်ကိုအများဆုံးရရှိလို့ပါ။ နောက်ပြီး သူ့ရဲ့ဘူမိတည်ဆောက်ပုံက ကုန်းတွင်းနိုင်ငံ (၃) နိုင်ငံ (မြန်မာ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ)နဲ့ တစ်ဘက်ပိတ်ပုံစံ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် ပူနွေးမှုကို တစ်ခြားရေထုတွေဆီ အလွယ်တကူမစီးဆင်းနိုင်ပါဘူး။ အထက်ပါနိုင်ငံ…

Julian Htet Aung · May 17, 2023 · 1 min read

Space Exploration

ဂျပန်အိုင်စပေ့ လကမ္ဘာလေ့လာရေးကုမ္ပဏီ (iSpace Inc) ရဲ့ လဆင်းယာဉ်မစ်ရှင်ဟာ ကျရှုံးခဲ့ဖွယ်ရာရှိ

ဒီမစ်ရှင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကုမ္ပဏီဘက်က တိကျသေချာတဲ့ အချက်အလက်ကို မထုတ်ပြန်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိတာတွေကိုပဲ အတည်ပြုထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လဆင်းယာဉ်ကို SpaceX ရဲ့ ဖယ်လ်ကွန်-၉ ဒုံးပျံနဲ့ လွှတ်တင်ခဲ့ပြီး ယာဉ်ပေါ်မှာ ဂျပန်အာကာသအေဂျင်စီကတည်ဆောက်ပေးတဲ့ Rover တစ်ခုအပါအဝင် သိပ္ပံလေ့လာရေးကိရိယာ ၇ ခုပါဝင်ခဲ့ပါတယ်တဲ့။ အဲ့ဒီယာဥ်ဟာ လပတ်လမ်းထဲ မြေပြင်အထက်ကီလိုမီတာ ၁၀၀…

Julian Htet Aung · May 7, 2023 · 1 min read

📰

Physics

ပုံမှားရိုက်ခြင်းခံနေရတဲ့ လျှပ်စစ်ဖခင်ကြီး နှစ်ဦးကြားက ပဋိပက္ခ

လျှပ်စစ်ရဲ့ ဖခင်ကြီးနှစ်ပါးလို့ တင်စားခံရတဲ့ သောမတ်စ်အယ်ဗာအက်ဒီဆင်နဲ့ နီကိုလာတက်စ်လာတို့ နှစ်ယောက်ရဲ့ ကြားထဲက ပြဿနာက လူသိများထင်ရှားပါတယ်။ တော်တော်များများဖော်ပြကြတာအရ အယ်ဒီဆင်က တယ်စလာရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးမှုတွေကို ခိုးယူတယ်၊ အလွဲသုံးစားလုပ်တယ် စသဖြင့် အထင်လွဲစေနိုင်တဲ့ ပုံမှားရိုက်တဲ့ ကိစ္စတွေ တစ်ဖက်စောင်းနင်းရေးသားတာမျိုး ရှိပါတယ်။ တချို့ဆောင်းပါးတွေမှာ တက်စ်လာဘက်ကို မသိမသာဖြစ်စေ သိသိသာသာဖြစ်စေ အလေးသာထားတာမို့ သူတို့နှစ်ယောက်နဲ့…

Julian Htet Aung · May 6, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space

အော်ရီယွန်တာရာ (ခ) မောင်ရင်ဆိုင်းထမ်းတာရာ

အော်ရီယွန်တာရာက ကမ္ဘာ့လည်ပတ်ဝင်ရိုးအီကွေတာမျဉ်းအနီးအနား Right Ascentation +5° မှာ တည်ရှိတဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့အပြားကနေ မြင်တွေ့နိုင်တယ် (Right Ascentation ဆိုတာ တည်နေရာကို အီကွေတာကနေ ဝင်ရိုးစွန်းအကြား ဒီဂရီနဲ့ တိုင်းတာလေ့ရှိပြီး အပေါင်းလက္ခဏာဆိုရင် မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းပေါ်၊ အနုတ်လက္ခဏာဆိုရင် တောင်ကမ္ဘာခြမ်းပေါ်မှာတည်ရှိတယ်၊ ဓူဝံကြယ်က Right Ascentation +89°မှာရှိနေတဲ့အတွက် မြောက်ဝင်ရိုးစွန်းထိပ်နားလေးမှာရှိနေတယ်၊ နက္ခတ္တကိုသြဒီနိတ်သတ်မှတ်ပုံကို ဆောင်းပါးသပ်သပ်နဲ့ဖော်ပြပါ့မယ်)။…

Julian Htet Aung · May 4, 2023 · 3 min read

Physics

လွတ်မြောက်အလျင် အမေးအဖြေ

Q: လွတ်မြောက်အလျင်ဆိုတာ ဘာကိုပြောတာလဲဗျ? A: လွတ်မြောက်အလျင်ဆိုတာက ဂြိုလ်တစ်စင်းရဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားကိုအန်တုပြီး အနန္တထိခရီးနှင်နိုင်တဲ့ အရွေ့စွမ်းအင်လုံလောက်မှုပဲ၊ ဒြပ်ဆွဲအားဆိုတာ သိတဲ့အတိုင်း အနန္တအကွာအဝေးအထိသက်ရောက်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲ့လိုတာဝေးအားတစ်ခုဖြစ်နေတာတောင် ဝတ္ထုကိုသူ့ဆီပြန်လာအောင် လုပ်နိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ဒီလိုဒြပ်ဆွဲအားကို လွတ်မြောက်လို့ လွတ်မြောက်အလျင်လို့ခေါ်ကြတာ.. Q: နာမည်ကျ အလျင်လို့ခေါ်ပြီး ဘာလို့ စွမ်းအင်လုံလောက်မှုလို့ ပြောထားတာလဲဗျ? A: ဒါကကျတော့ နားလည်လွယ်အောင်ရှင်းပြလိုက်တာ၊…

Julian Htet Aung · May 3, 2023 · 1 min read

Astronomy & Space

ရိုးရှင်း‌သောနယူတန်မက္ကင်းနစ်ဖြင့် တွင်းနက်များအပေါ်နားလည်ခြင်း

၁၈ရာစုတုန်းက အပျော်တမ်းနက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ ဂျွန်မစ်ချယ်က နေရဲ့သိပ်သည်းဆနဲ့ အချင်းဝက်အဆ၅၀၀သာရှိတဲ့ အရာဝတ္ထုဟာ သူ့ဆီကအလင်းတွေကို ပြင်ပကိုထွက်ခွာခွင့်မပေးနိုင်ဘူးလို့ အဆိုပြုခဲ့တယ်။ တစ်ခုသတိပြုရမှာက နေရဲ့ဒြပ်ထုမဟုတ်ပဲ နေရဲ့သိပ်သည်းဆကိုပြောတာ၊ နေရဲ့သိပ်သည်းဆက တစ်ကုဗမီတာမှာ ၁၄၁၀ ကီလိုဂရမ်ရှိတယ် (ရေထက် ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းပိုများတယ်)၊ အဲ့ဒီသိပ်သည်းဆပမာဏရှိတာကိုမှ မူလအချင်းဝက်ထက် အဆ ၅၀၀ ရှိမယ်ဆိုရင် အလင်းတောင်ရုန်းမထွက်နိုင်ဘူး မလွတ်‌မြောက်နိုင်တော့လို့ သူကအဆိုပြုတာပေါ့။ ဒီနေရာမှာ…

Julian Htet Aung · Apr 25, 2023 · 1 min read

📰

Astronomy & Space

ဖိုတွန်တစ်လုံးဟာ နေရဲ့ဝတ်ဆံကနေ ကမ္ဘာကိုရောက်ဖို့ နှစ်‌ပေါင်းသိန်းချီ ဘာကြောင့်ကြာမြင့်ရတာလဲ

နေဆီကအလင်းရောင် တစ်နည်း ဖိုတွန်အမှုန်တွေဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်ကနေ ကမ္ဘာကိုရောက်ရှိဖို့အတွက် အချိန် ၈ မိနစ်ခန့် ယူရတယ်။ ကျွန်တော်တို့မြင်တွေ့နေရတဲ့နေက အခုတည်ရှိနေတဲ့နေမဟုတ်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ (၈) မိနစ်က နေသာဖြစ်တယ်။ ဒါကအလင်းအလျင်ဖြစ်တဲ့ တစ်စက္ကန့်ကို ကီလိုမီတာ၃သိန်းနှုန်းနဲ့ တွက်ချက်ထားတာ။ ဒါပေမယ့် အံ့ဩစရာတစ်ခုကောင်းတာကတော့ ဖိုတွန်တစ်လုံးဟာ နေရဲ့မျက်နှာပြင်ကနေ ကမ္ဘာဆီရောက်ဖို့ ၈မိနစ်ပဲ အချိန်ယူရပေမယ့် နေရဲ့ဝတ်ဆံကနေ မျက်နှာပြင်ဆီကိုရောက်ရှိဖို့တော့…

Julian Htet Aung · Apr 24, 2023 · 3 min read

Astronomy & Space

ကမ္ဘာဂြိုလ်ပြင်ပ သက်ရှိဖြစ်တည်မှုရှာဖွေခြင်း အပိုင်း (၂)

Click To Read Part 1 မားစ်ဂြိုလ်နဲ့ သူ့ရဲ့အလားအလာ ၂၄.၆ နာရီကြာမြင့်တဲ့နေ့တာ၊ ၂‌၅ ဒီဂရီတိမ်းစောင်း‌နေတဲ့ လည်ပတ်ဝင်ရိုး၊ သံနဲ့ နီကယ်အများစုဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဂြိုဟ်ဝတ်ဆံ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း စတဲ့အချက်တွေ‌ကြောင့် မားစ်ဂြိုလ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ကမ္ဘာနဲ့အ‌တော်ကို ဆင်တူနေတယ်။ ကမ္ဘာနဲ့နီးကပ်‌နေတဲ့ ကျောက်သားဂြိုဟ်တစ်စင်းဖြစ်နေတာကြောင့်လည်း လေ့လာရပိုလွယ်ကူစေပါတယ်။ ဒီလိုအချက်တွေကြောင့် ဂြိုဟ်နီကြီးဟာ ပြင်ပသက်ရှိဖြစ်တည်မှုအကြောင်းစူးစမ်းလေ့လာရာမှာ ဦးစားပေးအနေနဲ့ တည်ရှိနေတာပါ။…

Julian Htet Aung · Apr 22, 2023 · 2 min read

Astronomy & Space

ကမ္ဘာဂြိုဟ်ပြင်ပ သက်ရှိဖြစ်တည်မှုကိုရှာဖွေခြင်း (1)

“သက်ရှိ”ဆိုတာကို သိပ္ပံဘာသာရပ်မှာ အချက် (၄) ချက်နဲ့ အဓိကထားပြီး သတ်မှတ်ပါတယ်(ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားတာတွေလည်း ရှိချင်ရှိမှာပါ)။ – သက်ရှိတိုင်းဟာ ရွေ့လျားလှုပ်ရှားနိုင်ရမယ်။ – သက်ရောက်မှုတွေကို တုံ့ပြန်နိုင်ရမယ်။ – မျိုးပွားနိုင်ရမယ်။ – မိမိတို့ရှင်သန်ရာပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြုမှုရှိရမယ်။ အထက်ပါအချက် (၄) ချက်အရ အဆင့်အမြင့်ဆုံး၊ ဒီအင်န်‌အေ(DNA) တည်ဆောက်ပုံအရှုပ်ထွေးဆုံး လူသားမျိုးစိတ်ကနေစပြီး စိမ်းပြာရေညှိလို့ခေါ်တဲ့…

Julian Htet Aung · Apr 17, 2023 · 1 min read

Physics

အမျိုးသားများ လိင်စိတ်အထွတ်အထပ်ရောက်အောင် တွက်ချက်ပေးနိုင်သော သင်္ချာညီမျှခြင်း

အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Sussex တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနအဖွဲ့တစ်ခုဟာ သမိုင်းမှာ ပထမဦးဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အမျိုးသားများလိင်မှုအထွတ်အထိပ်ရောက်စေနိုင်မယ့် ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို ထုတ်ဖော်တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ”ဇီဝကမ္မဗေဒနဲ့ စိတ်ပညာသုတေသနအချက်အလက်တွေအပေါ်အခြေခံပြီး အမျိုးသားတွေစိတ်ကျေနပ်မှုရစေမယ့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အောင်မြင်တဲ့လိင်ဆက်ဆံမှုရဲ့ စံမော်ဒယ်တစ်ခုကို ကျွန်တော်တို့ရှာတွေ့ခဲ့တယ်။ လိင်မှုကိစ္စအတွက် သင်္ချာညီမျှခြင်းတစ်ခုထုတ်ဖော်တယ်ဆိုတာ သမိုင်းမှာ ဒါကပထမဆုံးအကြိမ်ပါပဲ။” လို့ ဦးဆောင်သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်သူ ပါမောက္ခ Konstantin Blyuss ကဆိုပါတယ်။ အမျိုးသားများ…

Julian Htet Aung · Apr 10, 2023 · 1 min read

Astronomy & Space

ရုရှားအာကာသယာဉ်မှူးအမည်ခံအမျိုးသားရဲ့ ယန်း ၄.၄ သန်းလိမ်လည်မှုကိုခံခဲ့ရတဲ့ ဂျပန်အမျိုးသမီး

အသက် (၆၅) နှစ်အရွယ် အမည်မဖော်လိုတဲ့ ဂျပန်အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ဟာ မိမိကိုယ်ကိုယ် အာကာသယာဉ်မှူးလို့ သုံးနှုန်းထားသူ ရုရှားအမျိုးသားတစ်ယောက်ရဲ့ လိမ်လည်ခြင်းကိုခံခဲ့ရပါတယ်။ ရုရှားအာကာသယာဉ်မှူး အမည်ခံအမျိုးသားဟာ အာကာသစခန်းကနေ ကမ္ဘာမြေကိုပြန်လာဖို့အတွက် ငွေကြေးလိုအပ်တယ်ဆိုပြီး ယန်း ၄.၄ သန်းကို လိမ်လည်ခဲ့တာပါ။ အဆိုပါအမျိုးသားနဲ့ ဂျပန်အမျိုးသမီးတို့ဟာ အင်စတာဂရမ်မှာ ဆုံ‌တွေ့ခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ဇွန်လမှာ စတင်စကားပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ လိမ်လည်သူအမျိုးသားရဲ့ အကောင့်ဟာ…

Julian Htet Aung · Apr 8, 2023 · 1 min read

Julian Htet Aung

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?