Featured Stories Archive - Fact Hub Myanmar

Current Affairs

အနာဂတ်ကမ္ဘာရဲ့ အသံတိတ်အကျပ်အတည်း

၂၁ ရာစုမှာ လူသားတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေထဲ နျူကလီးယားစစ်ပွဲ၊ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတွေအပြင် လူဦးရေကျုံ့ခြင်း ဆိုတဲ့ လူဦးရေကျဆင်းတဲ့ ပြဿနာလဲ အပါအဝင်ပါ။ ဟိုးအရင် ဆယ်စုနှစ်တွေတုန်းက စက်မှုတော်လှန်ရေးရဲ့ အကျိုးဆက်အဖြစ် စီးပွားရေးပြေလည်တာကြောင့် လူဦးရေက နှစ်ထပ်ကိန်းနှုန်း (Exponential Rate) နဲ့ တိုးနေခဲ့တာမို့ ပညာရှင်တွေဟာ တစ်ချိန်မှာ လူဦးရေပေါက်ကွဲမှု (Population Explosion)…

Fact Hub Editorial · May 24, 2026 · 10 min read

Biology

ဦးနှောက်နဲ့ အစာခြေစနစ်ကြားက နှစ်လမ်းသွားဆက်သွယ်မှု

အရေးကြီးကိစ္စတစ်ခုကြောင့် အပြင်သွားဖို့ အလောတကြီး အိမ်ကအထွက် ရုတ်တရက် သန့်စင်ခန်းသွားချင်လာတာ (ဒါမှမဟုတ်) စာမေးပွဲခန်းထဲ မေးခွန်းစာရွက်ထိုင်စောင့်နေတုန်း စိတ်လှုပ်ရှားလွန်းလို့ ဗိုက်ထဲက မအီမသာ ဖြစ်လာတာ၊ ဒီလိုအခိုက်အတန့်တွေကို ကြုံဖူးကြမယ်ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်တာက စိတ်ခံစားချက်တွေဟာ ဝမ်းဗိုက်တွင်းက တစ်စုံတစ်ရာအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနေလို့လား . . . ? ဦးနှောက်နဲ့ အစာအိမ်၊ အူလမ်းကြောင်းကြားမှာ…

Fact Hub Editorial · Mar 6, 2026 · 15 min read

Public Health

Dead Body ထည့်တဲ့အိတ်တွေက ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၈ ရက်နေ့က လှုပ်ခတ်သွားတဲ့ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သေဆုံးသူဦးရေဟာ အခုဆိုရင် ၂၆၀၀ ထက်ကို ကျော်လွန်သွားပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူဟာလဲ ၄၀၀၀ အထက်မှာ ရှိနေပါတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေး မလုံလောက်တာ၊ လျှပ်စစ်မီးမရရှိတာနဲ့ လိုအပ်တဲ့ အထောက်အပံ့ပစ္စည်းတွေ မလုံလောက်တာ‌တွေကြောင့် အခြေအနေက ထင်ထားတာထက်ကို အများကြီး ပိုဆိုးနေပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး သေဆုံးသူဦးရေ များလာတာနဲ့…

Myo Myat · Mar 30, 2025 · 1 min read

Public Health

ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ အနေအထား

လူသိများတဲ့ တြိဂံပုံအနေအထား (Triangle of Life) ဟာ ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ ဘေးကင်းစေတဲ့ အနေအထားတစ်ခုလား . . . ? ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဖို့ရာ ငလျင်လှုပ်ရာ နိုင်ငံ ဒါမှမဟုတ် နေရာဒေသအပေါ် မူတည်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ပါလဲ . . . TOL ဟာ ဖွံဖြိုးပြီး နိုင်ငံတွေရဲ့…

Htet Phone Shein · Mar 30, 2025 · 1 min read

Linguistics Analysis

“ပင်လယ်ပြင်တွင် လမ်းပျောက်ရင်း လူ့ဝန်းကျင်ကို လှမ်းကြည့်ခြင်း”

(၂၀၁၈) ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလထုတ် ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားခဲ့သော “ပင်လယ်” ဝတ္ထုတိုတွင် ကိုယ်တိုင်ပြောရှုထောင့် သို့မဟုတ် ပထမလူရှုထောင့်က ဝင်စားပြီး သရုပ်ဖော်နည်းဖြင့် နိမိတ်ပုံဖန်တီးခြင်းကို တွေ့ရသည်။

Htet Phone Shein · Jan 10, 2024 · 8 min read

Linguistics Analysis

“ဘွန်ဇိုင်းပင်တွေက ပြောပြတဲ့ လူသားတွေအကြောင်း”

ရေအေးသည် “ဘွန်ဇိုင်း” ဝတ္ထုကို (၂၀၁၆) ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလထုတ် ရွှေအမြုတေမဂ္ဂဇင်းတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ဤဝတ္ထုတွင် ဘွန်ဇိုင်းပင်တစ်ပင် ဖြစ်လာပုံကို သစ်စေ့ငယ်ဘဝမှ စတင်၍ သစ်ပင်လား မြောက်သည်အထိ တစ်ဆင့်ချင်း ရေးသားထားသည်။ သစ်စေ့ငယ်သည် မြေပြင်ထဲသို့ ထိုးနှစ်ကာ သစ်ပင်ဖြစ်ရန် ကြိုးစားပုံ၊ သစ်ပင်ငယ်အဖြစ် ပေါက်လာပြီးနောက် လူသားက မြေပြင်မှ နှုတ်ယူသွားကာ “ဘွန်ဇိုင်း”…

Htet Phone Shein · Jan 2, 2024 · 1 min read

Space

လကမ္ဘာသို့ ပထမဆုံးခြေလှမ်း

လူတွေဟာ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုပြီး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးနိုင်ကြဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာကို အသုံးပြုပြီး လေ့လာရှာဖွေမှုတွေ၊ စမ်းသပ်မှုတွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ယနေ့ထိတိုင် ပြုလုပ်လျက်ရှိကြပါတယ်။ သိပ္ပံလောကရဲ့ သမိုင်းမှာ ခမ်းနားကြီးကျယ်လှတဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု‌တွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေအများကြီး ရှိခဲ့တဲ့အပြင် အဲ့ဒါတွေထဲမှာ Apollo ၁၁ ဆိုတဲ့ လကမ္ဘာခရီးစဉ်လဲ အပါအဝင်ပါ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၂၀ ရာစုအလယ်မှာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော် အမေရိကန်နဲ့…

Zay Bhone Hlyan · Nov 20, 2023 · 1 min read

Physics

အော့ပန်ဟိုင်းမားရုပ်ရှင်နောက်ကွယ်မှ သိပ္ပံကို နားလည်ခြင်း

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ဒါရိုက်တာ ခရစ်စတိုဖာ နိုလန်းရဲ့ အော့ပန်ဟိုင်းမား (Oppenheimer) ရုပ်ရှင် ဒစ်ဂျစ်တယ်အကြည်ထွက်လာလို့ ကြည့်လိုက်ရပါတယ်။ ခန့်မှန်းချေ အချိန် သုံးလေးလလောက် စောင့်ပြီးမှ ဒီလိုကားမျိုးကို ကွန်ပြူတာမော်နီတာ သေးသေးလေးနဲ့ ကြည့်လိုက်ရလို့ နည်းနည်း အောင့်သက်သက် ဖြစ်တာကလွဲရင် နိုလန်းရဲ့ လက်ရာကိုတော့ အပြည့်အဝနီးပါး ခံစားလို့ ရခဲ့ပါတယ်။ ချုံပြောရရင်…

Zwe Thukha Min · Nov 17, 2023 · 4 min read

Climate Change

အေးစက်လာတဲ့ ဆောင်းညများ

ကျွန်တော်တို့ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ ‌ကမ္ဘာမြေကြီးဟာ ကားတွေ၊ စက်ရုံတွေ အစရှိတဲ့ နေရာတွေက ထွက်တဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တွေနဲ့ တခြား လေထုညစ်ညမ်းစေတဲ့ အကြောင်းတွေကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တွေ တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် ပိုပို ပျက်စီးယိုယွင်းလာပြီး အပူချိန်တွေလဲ မြင့်မားလာတဲ့ အကြောင်း အားလုံးသိနှင့်ပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ကြည့်မယ်ဆိုရင်တောင် တစ်နှစ်နဲ့ တစ်နှစ် နွေရာသီရောက်လာတိုင်းမှာ သိသိသာသာ ပိုပြီး…

Zay Bhone Hlyan · Nov 13, 2023 · 1 min read

Earth Sciences

ရွှေတို့ရဲ့ ဆန်းကြယ်သော တည်ရှိမှု

ကမ္ဘာမြေပေါ်မှာ ရှိနေတဲ့ ရွှေတွေရဲ့ ဖြစ်ပေါ်မှုဟာ ကမ္ဘာ့ပြင်ပနေရာကနေ စတင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောမယ်ဆိုရင် စာဖတ်သူတို့ အံ့သြကောင်း အံ့သြသွားနိုင်ပါတယ်။ ရွှေဆိုတာ သတ္တု (Metal) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီးတော့ သူ့မှာ တခြားသတ္တုတွေနဲ့ မတူဘဲ တစ်မူထူးခြားနေတဲ့ ဂုဏ်ရည်ဂုဏ်သွေးနဲ့ တည်ရှိမှုတွေရှိပါတယ်။ ရွှေဟာ လှပခြင်း၊ အလွယ်တကူ ပုံသွင်းလို့ ရနိုင်ခြင်းနဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကြာတဲ့အထိ ပျက်စီးယိုယွင်းသွားခြင်း…

Aye Chan Oo · Nov 8, 2023 · 1 min read

Featured Stories

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?