July 19, 2026 | မြန်မာ
Archive

Explainers

Health Explainer

အသံတိတ်လူသတ်လက်နက်၊ သို့မဟုတ် အပူရှပ်ခြင်း (Heatstroke)

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အပူအချိန် ဘယ်လို ဖြစ်နေတယ် ဆိုပြီး ရှည်ရှည်ဝေးဝေး ရှင်းပြဖို့ လိုမယ်မထင်ပါဘူး။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အပူချိန်ဟာ အာရှတစ်ခွင်မှာတောင် အပူဆုံး နံပါတ်တစ်အဖြစ် ရပ်တည်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီလိုနွေရာသီမှာ အတော်ပြင်းတဲ့ အပူအချိန်ကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ အပူရှပ်ခြင်း (Heatstroke) နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်နဲ့ ဘယ်လိုမျိုး ကြိုတင်ကာကွယ်လို့ရမလဲ ဆိုတာကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ အပူရှပ်တာကို…

Min Z · May 6, 2024 · 3 min read

❝ မိုနာလီဇာ ဘာလို့ နာမည်ကြီးတာလဲ . . . ? ❞

မိုနာလီဇာ (Mona Lisa) ဆိုတာနဲ့ ပြေးမြင်မှာက ပြုံးသယောင်ယောင် နှုတ်ခမ်းတင်းတင်းနဲ့ ခမ်းနားတဲ့ အမျိုးသမီးပုံ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီပန်ချီကားက ကမ္ဘာကျော် အီတလီပန်းချီဆရာကြီး လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ (Leonardo da Vinci) ရဲ့ ကျော်ကြားတဲ့ လက်ရာတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ဒါဗင်ချီကို ဖရန်ချက်စ်ကိုဒေဂျော်ကွန်ဒို အမည်ရ ကုန်သည်တစ်ဦးက သူ့ဇနီးသည် လီဇာအတွက်…

Moe Myint Phyu · Mar 29, 2024 · 1 min read
Chemistry Science Brief

❝သမိုင်းထဲက ကြီးကျယ်တဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုတစ်ခု❞

စာဖတ်သူတို့ ဟယ်ရီပေါ်တာ (Harry Potter) ရုပ်ရှင်ကို ကြည့်ဖူးကြပါသလား . . . ? ကြည့်ဖူးကြတယ် ဆိုရင် ဒီရုပ်ရှင်ကြီးရဲ့ ပထမဆုံးအပိုင်းဖြစ်တဲ့ “Harry Potter and the Philosopher’s Stone” ဆိုတဲ့ အပိုင်းကိုလဲ သိလောက်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီ Philosopher’s Stone ဆိုတဲ့…

Aye Chan Oo · Mar 20, 2024 · 3 min read

နေ့စဉ်ဘဝထဲက ပလတ်စတစ်

အိမ်ထဲမှာ ထိုင်နေရင်း ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကို တစ်ချက် လှမ်းကြည့်လိုက်တဲ့အခါ ပလတ်စတစ်နဲ့ လုပ်ထားတဲ့ ရေသန့်ဘူးတွေ၊ ပန်ကာတွေနဲ့ မင်တံတွေ စတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို မြင်ရပါလိမ့်မယ်။ အပြင်ကို ထွက်လာကြည့်ရင်လဲ ပလတ်စတစ်‌တွေနဲ့ ပါ၀င်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မော်တော်ဆိုင်ကယ်တွေ၊ ကားတွေကို မြင်ကြရမှာပါ။ မုန့်သွားဝယ်ကြတဲ့အခါ ပစ္စည်းတွေကို ထုပ်ပေးလိုက်တဲ့ အရာတွေကလဲ ပလတ်စတစ်တွေပါပဲ။ ဒီပလတ်စတစ်တွေ ဘယ်ကနေ လာသလဲ.…

Aye Chan Oo · Jan 31, 2024 · 2 min read
Physics Explainer

သံတစ်ကီလိုနဲ့ ဝါဂွမ်းတစ်ကီလို ဘယ်ဟာက တကယ်ပိုလေးတာလဲ . . . ?

――――――― ခေါင်းစဉ်ကို ဖတ်ကြည့်ပြီးတာနဲ့ အတော်များများရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ အဖြေတွေ ရှိနေကြလောက်မယ် ထင်ပါတယ်။ သံတစ်ကီလိုနဲ့ ဝါဂွမ်းတစ်ကီလို . . . တစ်ကီလိုချင်း တူတူပဲမို့ ဘာကမှ ပိုလေးမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ တွေးထားသူတွေ များမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ရူပဗေဒကို ထဲထဲဝင်ဝင် လေ့လာနေသူတွေရဲ့ အဖြေကတော့ အဲဒါနဲ့ ကွဲနေပါလိမ့်မယ်။  အဲဒီကွဲနေတဲ့…

Zwe Thukha Min · Jan 19, 2024 · 3 min read
Biology Explainer

ဆေးမင်ကြောင်နဲ့ အရေပြားကြားက တိုက်ပွဲ

ဆေးမင်ကြောင်ဆိုတာ မြန်မာတွေနဲ့ မစိမ်းတဲ့ အရာတစ်ခုပါ။ ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းက ထိုးကွင်းတွေ ရေးထိုးလာကြတဲ့ မြန်မာတွေအဖို့ ဆေးမင်ကြောင် မထိုးရင်  ယောက်ျားမပီသ,သလိုတောင် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလို ဘိုးဘေးအစဉ်ဆက် လက်ဆင့်ကမ်းလာတဲ့ ဆေးမင်ကြောင်ဟာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးနေတဲ့ တပ်သားလေးတွေကို ဖျက်ဆီးပစ်နေကြတယ်ဆိုတာကိုရော သိကြပါသလား . . . ။ လူ့အရေပြားက ခံတပ်ကြီးတစ်ခုနဲ့…

Aung Bhone Myint Htoo · Jan 18, 2024 · 1 min read

လူတွေ အသက်မရှူဘဲ ရှင်သန်နိုင်ရဲ့လား . . . ? 

ကျန်းမာတဲ့ လူတစ်ယောက်က တစ်မိနစ်ကို ပျမ်းမျှ ၁၂ ကြိမ်လောက် အသက်ရှူလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်နာရီကို အကြိမ်ရေ ၇၀၀ ကျော်နဲ့ တစ်နေ့ကို အကြိမ် ၁၇၀၀၀၊ တစ်နှစ်လုံးဆို အသက်အရှူအသွင်းလုပ်တဲ့ အကြိမ်‌ရေက ၆၃ သိန်းကျော်တာပေါ့။

Fact Hub Editorial · Jan 15, 2024 · 1 min read
Linguistics Analysis

“ခွေး” သည် “ခွေး” မဟုတ်ဘဲ “ကြောင်” ဖြစ်သည် ဆိုပါစို့ နှင့် ပလာတာ ထပ်တရာ ပြဿနာ

ကိုယ့်အနားမှာ “ဝုတ် ဝုတ်” လို့ ဟောင်နေတဲ့ သတ္တဝါတစ်ကောင် ရှိနေမယ်၊ ဒီသတ္တဝါကို သင်က “ခွေး” လို့ ခေါ်လေ့ရှိမယ်။ ဒါပေမဲ့ သင့်အနားကို လူတစ်ယောက် ရောက်လာပြီး ဒီသတ္တဝါကို “ကြောင်” လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ သင် ဘယ်လို ထင်မိမလဲ။ ဒီလူက ပုံမှန်ရော ဟုတ်ရဲ့လား၊ ထူးဆန်းနေပါလား၊ ငါတို့အားလုံးနီးပါး ခေါ်နေကြတဲ့ “ခွေး” ကို သူက ဘာကြောင့် “ကြောင်” လို့ ခေါ်နေတာလဲ၊ တစ်ခုခုတော့ တစ်ခုခုပဲ . . . စသဖြင့် တွေးကောင်းတွေးနေမိနိုင်ပါတယ်။ အများသဘောတူ လက်ခံထားတဲ့ ဝေါဟာရသတ်မှတ်ချက်ကို အခြားလူတစ်ယောက်က သွေဖည်ပြောလိုက်တဲ့အခါ ဒါဟာ လွဲမှားမှုတစ်ခု ဟုတ်ပါသလား . . . ။

Htet Phone Shein · Jan 13, 2024 · 7 min read
Chemistry Explainer

ပြောင်းလဲခြင်းကို လေ့လာခြင်း

လူသားတွေဟာ နေ့စဥ်နဲ့အမျှ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာ နေထိုင်နေကြပါတယ်။ အရာဝတ္တုပစ္စည်းတွေ ဟောင်းသွားတာကိုလဲ ပုံမှန် မြင်တွေ့နေရပြီး ဒီဝတ္ထုတွေရဲ့ ရုပ်ဂုဏ်နဲ့ ဓာတ်ဂုဏ် ပြောင်းလဲနေတာကိုလဲ မြင်နေရပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဘာလို့များ အဲဒီလိုတွေ ပြောင်းလဲရသလဲလို့ မေးရင် ဓာတုဗေဒကြောင့်ပါ လို့ပဲ ဖြေပါမယ်။ ဓာတုဗေဒ (Chemistry) လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ လူအတော်များများက အက်တမ်တွေ၊…

Aye Chan Oo · Jan 11, 2024 · 5 min read
Earth Sciences Explainer

“သမိုင်းတစ်‌လျှောက် အဆိုးရွားဆုံး ပျက်ကပ်”

‘ကပ်ဘေး‘ ဆိုတာ ကိုယ်တိုင်ကြုံတဲ့ လူတွေအတွက်တော့ ကြားရုံနဲ့တင် ကျောချမ်းစရာ၊ စိတ်မချမ်းသာစရာပါ။ ဒါပေမဲ့လဲ အကြောင်းအဖုံဖုံကြောင့် ကပ်အမျိုးမျိုး ကမ္ဘာပေါ် ဆိုက်ရောက်နေတာလဲ မျက်မြင်ပါပဲ။ မကြာသေးခင်က ကြုံခဲ့ရတဲ့ ကပ်တစ်ခုကတော့ Covid-19 ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြီးပေါ့။  ကပ်တွေဟာ သဘာဝတရားနဲ့ သက်ရှိတွေအပေါ်မှာ ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှု ရှိပြီး ‘ကပ်‌ဘေး’ မှာ သဘာဝကပ်ဘေး၊ ရောဂါကပ်ဘေး၊…

Zay Bhone Hlyan · Jan 9, 2024 · 2 min read
1234511

သိပ္ပံကို သင်ချစ်ပါသလား?

Get the best of Fact Hub Myanmar — science stories, fact-checks and explainers — straight to your inbox. Free, always.

No spam. Unsubscribe any time.