ကူးစက်ရောဂါဗေဒ (Epidemiology) ကူးစက်ရောဂါဗေဒ (Epidemiology) ဆိုတာ ဆေးသိပ္ပံရဲ့ ကိုင်းခွဲပညာရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါ (ဒါမှမဟုတ်) ကစဉ့်ကလျားဖြစ်စဉ် (Disorder) တစ်မျိုးမျိုးရဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ကူးစက်ပုံနဲ့ ထိန်းချုပ်ပုံ အကြောင်းခံတွေကို လေ့လာတဲ့ ဘာသာရပ်ပါ။ အဓိကတော့ ဦးတည်လေ့လာမဲ့ ရောဂါတစ်ခုကို လူဘယ်နှယောက် ကူးစက်ခံရပြီးပြီလဲ၊ ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုပုံစံက ဘယ်လိုမျိုးလဲ၊ ဒီကူးစက်မှုနဲ့ ရောဂါက လူ့အဖွဲ့အစည်း၊…
ဆဲလ်သောက်ခြင်း (Pinocytosis) ဆဲလ်သောက်ခြင်း (Pinocytosis) ဆိုတာ ဆဲလ်ပြင်ပမှာ ရှိတဲ့ အာဟာရဓာတ်နဲ့ အိုင်ယွန်း (Ion) ပါဝင်တဲ့ အရည်တွေကို — ဆဲလ်တွင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရာမှာ သုံးတဲ့ ဆဲလ်ရည်ကြည်အိတ် (Vesicles) တွေနဲ့ ဆဲလ်အမြှေးပါးကနေတစ်ဆင့် — ဆိုက်တိုပလာဆမ် (Cytoplasm) ထဲကို ပို့ဆောင်တဲ့ ဆဲလ်သယ်ပို့နည်းတစ်မျိုးပါ။ အခြေခံအနေနဲ့တော့ ဆဲလ်သောက်ခြင်းဖြစ်စဉ်မှာ ဆဲလ်ပြင်ပက အရည်တွေကို သယ်ယူဖို့…
အသာရိုမာ (Atheroma) အသာရိုမာ (Atheroma) ဆိုတာ သွေးလွှတ်ကြောနံရံတွေမှာ စုပုံလေ့ရှိတဲ့ အဆီလွှာစု ဖြစ်ပြီး သွေးတွင်းမှာ လည်ပတ်နေတဲ့ ကိုလက်စထရော (Cholesterol)၊ ပရိုတင်း (Protein) စတဲ့ ဇီဝပစ္စည်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ သွေးလွှတ်ကြောနံရံရဲ့ အတွင်းအနားကွပ် (Endothelial Lining) မှာရှိတဲ့ ဆဲလ်တွေဟာ အလွန်မြင့်တဲ့ သွေးတွင်းဖိအားကြောင့်ဖြစ်ဖြစ်၊ အဆိပ်ရှိဓာတုပစ္စည်းတွေကြောင့်ဖြစ်ဖြစ် တစ်ခါတရံမှာ…
အခုရက်ပိုင်း လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံက ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းဂိတ်ကို တိုး၀င်နေကြ၊ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြတဲ့ စိတ်လန့်ဖွယ် လူနာအုပ်ကြီးကို စာဖတ်သူတို့ တွေ့မိ၊ မြင်မိကြမှာပါ။ ဒီလို ဗီဒိယိုဖိုင်လ်တွေနဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို ကြည့်မိလိုက်တဲ့ လူတွေအဖို့ အခုလို ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါအလွန်၊ အရှိန်သတ်ခါစ ကာလမှာ နောက်ထပ်ရောဂါမျိုးကွဲ တစ်ခုများ ပေါ်ထွက်လာလေသလားလို့ စိုးရိမ်မိမှာက မလွဲမသွေပါပဲ။ ဒီမေးခွန်းဟာ…
အခုရက်ပိုင်း လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံက ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းဂိတ်ကို တိုး၀င်နေကြ၊ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြတဲ့ စိတ်လန့်ဖွယ် လူနာအုပ်ကြီးကို စာဖတ်သူတို့ တွေ့မိ၊ မြင်မိကြမှာပါ။ ဒီလို ဗီဒိယိုဖိုင်လ်တွေနဲ့ ဓာတ်ပုံတွေကို ကြည့်မိလိုက်တဲ့ လူတွေအဖို့ အခုလို ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါအလွန်၊ အရှိန်သတ်ခါစ ကာလမှာ နောက်ထပ်ရောဂါမျိုးကွဲ တစ်ခုများ ပေါ်ထွက်လာလေသလားလို့ စိုးရိမ်မိမှာက မလွဲမသွေပါပဲ။ ဒီမေးခွန်းဟာ…
အလက်ထရိုဖိုရီစစ် (Electrophoresis) Electrophoresis ဆိုတာ မက်ခရိုမော်လီကျူးတွေကို အရည်တွေ၊ ဂျယ်လ် (Gel) တွေ၊ ကွန်ရက် (Matrix) တွေကနေ သူတို့ရဲ့ အရွယ်အစား၊ ဓာတ်ဖို ဓာတ်မသတ္တိနဲ့ မော်လီကျူးနှစ်ခုကြား နှီးနွယ်မှုအား (Binding Affinity) ပေါ် လိုက်ပြီး လျှပ်စစ်စက်ကွင်းတစ်ခုအောက်မှာ ခွဲထုတ်တဲ့ ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနည်းစနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းစနစ်ကို…
၂၀၂၄ ခုနှစ်ရဲ့ နိုဘယ်ဆုတွေကို နော်ဝေးနိုဘယ်ကော်မတီက အရင်အပတ် တနင်္လာနေ့၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့က စပြီး ကြေညာနေပါပြီ။ ဒီလို နှစ်စဉ် မပျက်မကွက် ပေးတဲ့ နိုဘယ်ဆုတွေထဲမှာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) ဇီဝကမ္မဗေဒ၊ ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ စာပေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး . . . စတဲ့ နိုဘယ်ဆုအမျိုးအစားတွေကို…
သဘာဝတရားကြီးကို သဘာဝဖြစ်စဉ်တွေက မွမ်းမံဖန်တီးသလို သမိုင်းက အတိတ်မှတ်တမ်းတွေကိုတော့ လူသားတွေဟာ စစ်ပွဲတွေနဲ့ ပြုပြင်ပုံသွင်းခဲ့ကြပါတယ်။ အတိတ်ဆိုတဲ့ သမိုင်းစာမျက်နှာတွေကို လှန်လှောကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ပစ်ခတ်သံ၊ ပြေးလွှာသံ၊ အော်ဟစ်သံတွေနဲ့ ရေးဖွဲ့ထားတဲ့ စစ်ကဗျာတွေကို မလွဲမသွေ တွေ့ရမှာပါ။ လူ့အဖွဲ့အစည်း စပြီး တည်ထောင်လိုက်ကတည်းက လက်ရှိ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ လူအချင်းချင်း၊ အစုအဖွဲ့အချင်းချင်းကြား ပဋိပက္ခမီးတွေ တောက်လောက်နေဆဲဖြစ်ပြီး ထပ်ခါတလဲလဲ…
Monochromatic Light Monochromatic Light ဆိုတာ သီအိုရီအရ တိကျတဲ့ လှိုင်းအလျားတစ်ခုပဲပါတဲ့ အလင်းလှိုင်းတွေပါ။ ဆိုလိုတာက အရောင်တစ်ရောင်ပဲ ရှိတဲ့ (ဘယ်အရောင်မဆိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်) လှိုင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတွေထဲမှာ မျက်လုံးနဲ့ မြင်နိုင်တဲ့ Visible Light ဆိုရင် မတူညီ၊ များပြားတဲ့ လှိုင်းအလျားတွေရှိတာမို့ အရောင်အမျိုးမျိုး ကွဲပြားပေမဲ့ Monochromatic Light ကတော့…
ရုပ်ရှင်ကြည့်ရင်း မုန့်စားတဲ့အခါ၊ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဟင်းချက်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ငယ်ငယ်က မုန့်စားလိုက်၊ ပြေးဆော့လိုက် လုပ်နေချိန်မှာ ကိုယ်စားနေတဲ့ အစားအစာတွေက လက်ထဲကဖြစ်ဖြစ်၊ လက်နဲ့ တိုက်မိပြီးဖြစ်ဖြစ် တစ်ခါတလေ ပြုတ်ကျဖူးကြပါတယ်။ စာဖတ်သူက အဲဒီလို ပြုတ်ကျသွားတဲ့ အစားအစာတွေကို ပြန်ကောက်စားလေ့ရှိသူလား၊ ဒါမှမဟုတ် လွှင့်ပစ်လေ့ရှိသူလား . . . ? အများစုကတော့…
ရုပ်ရှင်တွေထဲ၊ နာမည်ကြီး စကူဘီဒူးတို့လို ကာတွန်းဇာတ်ကားတွေထဲမှာ ပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေအလောင်းကောင်ကြီးတွေကို သေချာပေါက် မြင်ဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ ဒီပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေကောင်တွေကို မံမီလို့ ခေါ်တာကိုလဲ သတိထားမိကြမှာပါ။ အများအားဖြင့် ဒီလျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်တဲ့ မံမီတွေကို ရုပ်ရှင်တွေထဲမှာ မြaင်ရလေ့ရှိတဲ့ ပိရမစ်တွေ၊ သဲကန္တာရတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ပုံဖော်လေ့ရှိကြပါတယ်။ အဲဒီလို လူအတော်များများ ရင်းရင်းနှီးနှီး မြင်ဖူးနေကျ…
ကျွန်တော်တို့မှာ မတူညီတဲ့ ရှုထောင့်အမြင်တွေရှိတဲ့ အလျောက် သမိုင်းထဲက အထင်ကရ ပုဂ္ဂိုလ်တွေကိုလဲ အမျိုးမျိုးသော ပုံစံတွေနဲ့ မှတ်မိနေလေ့ရှိပါတယ်။ တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ ရှု့ထောင့်က မြင်ခံရတာ ရှိသလို (ဥပမာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လွတ်လပ်ရေးဖခင်ကြီးအဖြစ်။) တချို့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကတော့ မကောင်းမြင်ခံရလေ့ ရှိပါတယ်။ (ဥပမာ ဟစ်တလာဟာ ဂျူးလူမျိုးတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးစေမဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအဖြစ်။) ဒါပေမဲ့…
ဩဂုတ်လ ၆ ရက်၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဟီရိုရှီးမားဆိုတဲ့ မြို့လေးမှာ မြို့နေပြည်သူတွေက ပုံမှန်အတိုင်း သူတို့ရဲ့ နေ့ရက်ကို စတင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေကြပါတယ်။ အလုပ်သွားဖို့ ရထားစောင့်နေတဲ့ သူက စောင့်၊ ကျောင်းသွားဖို့ ပြင်နေတဲ့ ကလေးက ပြင်၊ အိမ်မှုကိစ္စတွေ လုပ်နေသူက လုပ်နဲ့ သာမန်နေ့လေးတစ်နေ့ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းနဲ့ပဲ ဖြတ်သန်းနေကြပါတယ်။…
ထိုင်းနိုင်ငံဟာ ဘာကြောင့် ကိုလိုနီနယ်မြေ လုံး၀မဖြစ်ခဲ့တာလဲ။ ဥရောပနိုင်ငံတွေ အင်အားကြီးလာတာနဲ့အမျှ ကိုလိုနီနယ်မြေတွေ အပြိုင်အဆိုင် ရှာဖွေလာကြပါတယ်။ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက်ဖြစ်စေ၊ စစ်ရေးနည်းဗျူဟာအရပဲဖြစ်စေ နိုင်ငံငယ်တွေကို ကိုလိုနီပြုတာဟာ ပိုင်နက်ကို ကျယ်ပြန့်စေသလို ကောင်းကျိုးအများအပြားရစေပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကိုလိုနီအပြုမခံခဲ့ရတဲ့ နိုင်ငံတွေ လက်ချိုးရေလို့ရပါတယ်။ ဒီထဲကမှ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်းက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ယခုထိုင်းနိုင်ငံ (ယခင် Siam နိုင်ငံတော်)…
အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့သမိုင်း၊ မှတ်တမ်းတွေသာ မတူပြောင်းလဲသွားမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်လူမှုဘဝအပေါ် ကြီးမားတဲ့အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိမှာလား။ အောင်နိုင်သူတွေသာ သမိုင်းရေးထိုးနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ဆိုရိုးရဲ့ နောက်မှာ အောင်နိုင်သူ မတူကွဲပြားခဲ့ရင်ရောဆိုတဲ့ မေးခွန်းကလဲ ယှဉ်တွဲနေပါတယ်။ ဒါဆိုရင် လူ့သမိုင်းရဲ့ အကျည်းတန်ဆုံးစစ်ပွဲဖြစ်တဲ့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ရဲ့ သမိုင်းဟာလဲ ပြောင်းလဲသွားမယ်ဆိုရင် ဘာများဖြစ်သွားနိုင်လဲ။လွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအတွက် တိုက်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန်၊ ဆိုဗီယက်၊ ဗြိတိန်နဲ့ ပြင်သစ်တို့…
