အချိန်က သန်းခေါင်ကျော် ၁ ချက်ထိုး။ တိတ်တဆိတ် ညနက်ကြီးထဲ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း အိမ်ထဲ ရှိနေချိန် လှေကားဆီက ခြေသံရှပ်ရှပ်ကြားရတယ်၊ ပိတ်ထားတဲ့ ပြတင်းကနေလဲ အေးစက်စက်လေတပွေ့ လည်ပင်းကို လာဟပ်သွားတယ် ဆိုပါစို့။ အဲအချိန် စင်္ကြံလမ်းမှာ လူယောင်ယောင်အရိပ်တစ်ခုကို စက္ကန့်ဝက်လောက် ဖြတ်ခနဲတွေ့လိုက်ရချိန် ရင်တွေ တဒိန်းဒိန်းခုန်လာပြီး ကြောက်စိတ်ဝင်လာပါတယ် — ဒီလိုအတွေ့အကြုံမျိုး လူတိုင်းဆီ…
Read article →၂၁ ရာစုမှာ လူသားတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေထဲ နျူကလီးယားစစ်ပွဲ၊ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတွေအပြင် လူဦးရေကျုံ့ခြင်း ဆိုတဲ့ လူဦးရေကျဆင်းတဲ့ ပြဿနာလဲ အပါအဝင်ပါ။ ဟိုးအရင် ဆယ်စုနှစ်တွေတုန်းက စက်မှုတော်လှန်ရေးရဲ့ အကျိုးဆက်အဖြစ် စီးပွားရေးပြေလည်တာကြောင့် လူဦးရေက နှစ်ထပ်ကိန်းနှုန်း (Exponential Rate) နဲ့…
အချိန်ခရီးသွားတဲ့အပေါ် ရူပဗေဒရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ သာမန်လူတွေရဲ့ သတ်မှတ်ပုံနဲ့ မတူညီကြပါဘူး။ သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံဟာ အတိတ်နဲ့ အနာဂတ်ဆီ ရောက်ရှိတာမျိုးကို အချိန်ခရီးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲက သာမန်လူတွေရဲ့သတ်မှတ်ပုံကို…
ဒီစာကို မြင်တာနဲ့ လေကို ဝဝ ရှူသွင်းပြီး အသက်ကို အောင့်ထားပေးပါ။ ကျန်းမာတဲ့ လူတစ်ယောက်က တစ်မိနစ်ကို ပျမ်းမျှ ၁၂ ကြိမ်လောက် အသက်ရှူလေ့ရှိပါတယ်။…
၂၁ ရာစုမှာ လူသားတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာတွေထဲ နျူကလီးယားစစ်ပွဲ၊ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲတွေအပြင် လူဦးရေကျုံ့ခြင်း ဆိုတဲ့ လူဦးရေကျဆင်းတဲ့ ပြဿနာလဲ အပါအဝင်ပါ။ ဟိုးအရင် ဆယ်စုနှစ်တွေတုန်းက စက်မှုတော်လှန်ရေးရဲ့ အကျိုးဆက်အဖြစ် စီးပွားရေးပြေလည်တာကြောင့် လူဦးရေက နှစ်ထပ်ကိန်းနှုန်း (Exponential Rate) နဲ့ တိုးနေခဲ့တာမို့ ပညာရှင်တွေဟာ တစ်ချိန်မှာ လူဦးရေပေါက်ကွဲမှု (Population Explosion)…
ဟိန္ဓူရိုးရာ မီးနင်းပွဲကို မသိကြသူ ရှားမယ် ထင်ပါရဲ့။ မြန်မာလိုတော့ အဲ့ဒီ ရိုးရာပွဲတော်ကို မီးနင်းပွဲလို့ ခေါ်တယ်။ ဟိန္ဒူလိုတော့ သီမီသီ (Thimithi) လို့ ခေါ်ကြတယ်။ အတော်ပူနေတဲ့ မီးသွေးတုံး၊ ဒါမှမဟုတ်လဲ…
ငလျင်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ဖို့အတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက နည်းလမ်းမျိုးစုံ၊ သုတေသနမျိုးစုံနဲ့ ခန့်မှန်းမော်ဒယ်မျိုးစုံကို ပြုစုလေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ် ကာလတွေဟာ မြေငလျင်ခန့်မှန်းမှုအပေါ် ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့အမြင်တွေ လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အချိန်ပါ။ ငလျင်ဟာ ကျောက်လွှာရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့…
“The cosmos is within us. We are made of star-stuff. We are a way for the universe to…
ရုပ်ရှင်တွေထဲ၊ နာမည်ကြီး စကူဘီဒူးတို့လို ကာတွန်းဇာတ်ကားတွေထဲမှာ ပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေအလောင်းကောင်ကြီးတွေကို သေချာပေါက် မြင်ဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ ဒီပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေကောင်တွေကို မံမီလို့ ခေါ်တာကိုလဲ သတိထားမိကြမှာပါ။ အများအားဖြင့် ဒီလျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်တဲ့ မံမီတွေကို…
“နေကို ရောင်စဉ် ၇ မျိုးလုံးကို ထုတ်လွှတ်ပေမဲ့ အနီ၊ လိမ္မော်၊ အဝါနဲ့ အဖြူရောင် အလုံးကြီး အနေနဲ့ပဲ မြင်ရလေ့ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ အပြာ၊ ခရမ်း၊ မဲနယ်ရောင် အလုံးကြီးကိုတော့ ကမ္ဘာကနေ…
Sep 26, 2024လူသားတို့နေထိုင်ရာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးဟာ အမျိုးအစားစုံလှတဲ့ အပင်တွေ၊ မှိုတွေနဲ့ အစရှိတဲ့ သက်ရှိသတ္တဝါတွေရဲ့ ကျက်စားနေထိုင်ရာ ဒေသဆိုရင်လဲ မမှားပါဘူး။ ဒီကမ္ဘာကြီးဟာ ယနေ့ခေတ်မှာတင်မကဘဲ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်းများစွာကတည်းက ရှင်သန်ခဲ့ကြတဲ့ သက်ရှိတို့ရဲ့ အိမ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအိမ်ကြီးဟာ…
Dec 14, 2023လူဝင်စားတယ်လို့ ပြောလိုက်ရင် မသိသူ မရှိလောက်အောင် အကုန်လုံး ကြားဖူးနားဝရှိကြတဲ့ မူမမှန်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ ဘာသာရေးအယူအစွဲတွေနဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး သိကြတာပါ။ အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာနဲ့ ဟိန္ဒူဘာသာတွေရဲ့ အယူအဆပိုင်းတွေ၊ ရှေးဂရိတွေရဲ့ ဖလော်ပိုင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့…
Dec 6, 2023အက်တမ် (atom) ဆိုတာကို စာဖတ်သူတို့ ကြားဖူးနားဝ ရှိကြပါတယ်။ ဒြပ်ရှိတဲ့ အရာမှန်သမျှဟာ အက်တမ်တွေနဲ့ပဲ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ ထမင်းစေ့၊ ရေသန့်ဘူး၊ စာရွက်စာအုပ်တွေ၊ လက်ကိုင်ဖုန်း၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ အခြားအခြားသော အရာဝတ္ထုများစွာကို ပုံပေါ်လာနိုင်အောင်…
Dec 2, 2023ကျွန်တော်တို့ အားလုံး နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ရှင်သန်ရာ ကမ္ဘာ၊ တည်ရှိရာ စကြာဝဠာကြီး တစ်ခုလုံးမှာ အသေးဆုံးဆိုတဲ့ အရာက ဘာလဲဆိုတာ စဉ်းစားမိကြဖူးလား။ အကယ်၍ တစ်ယောက်ယောက်ကရော ကိုယ့်ကို ဖြစ်နိုင်သမျှ အသေးတကာ့အသေးဆုံးအရာက…
Nov 20, 2023Entropy Statement of Microscopic Interpretation (အင်ထရိုပီဖွင့်ဆိုချက် / ပရမ်းပတာဖြစ်မှုဖွင့်ဆိုချက်) အရာဝတ္ထုတိုင်း/စနစ်တိုင်းဟာ သဘာဝအရ အစီအစဉ်ကျနေတဲ့ အခြေအနေကနေ အစီအစဉ်မကျတဲ့ အခြေအနေကို ဦးတည်လာရတယ်။ ရိုးရှင်းသေသပ်နေရာကနေ ပရမ်းပတာပုံစံဖြစ်လာကြတယ်။…
Nov 10, 2023အင်တာနက်ပေါ် ပျံ့နှံ့နေတဲ့ မြစ်ရေခမ်းတယ်၊ မြေကျွံကျတယ် ဆိုတဲ့ ပုံတွေကို စစ်ဆေးကြည့်တဲ့အခါ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မြေကျွံကျလို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းထက် မြေအရည်ပျော်လို့ ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းက ပိုပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတာ…
မန္တလေးမြို့အနီးကို ဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့ငလျင်ရဲ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မြေသားပျော့ပြောင်းမှု (Liquefaction) ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်တယ်လို့ USGS က သတိပေးထားပါတယ်။ Liquefaction ဆိုတာကတော့ ရေပါဝင်တဲ့…
လတ်တလော မန္တလေးကျုံးမှာ ပေါလာပေါ်နေတဲ့ ဖော့ဘူးခွံတွေဟာ လာရောက်လှူဒါန်းသူတွေအတွက် စိတ်မချမ်းမြေ့စရာဖြစ်သလို ငလျင်ဒဏ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားထားရတဲ့ မန္တလေးအတွက်လဲ ရတက်မအေးစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ သဘာ၀ဘေးအန္တရာယ်တွေရဲ့ နောက်မှာ ၀မ်းပျက်၀မ်းလျှောလိုမျိုး…
မုန်တိုင်းကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အများပြည်သူကြားမှာ လတ်တလော ပြန့်နှံ့နေတဲ့ အချက်အလက်တွေကို စစ်ဆေးနိုင်ဖို့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီအင်တာဗျူးကို ပြီးခဲ့တဲ့ရက်က ဆောင်ရွက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ဦးဝင်းနိုင်ဘက် ထပ်တိုးပြောကြားချက်အရ…
မန္တလေးမြို့အနီးကို ဗဟိုပြုပြီး လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့ငလျင်ရဲ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မြေသားပျော့ပြောင်းမှု (Liquefaction) ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်တယ်လို့ USGS က သတိပေးထားပါတယ်။ Liquefaction ဆိုတာကတော့ ရေပါဝင်တဲ့…
ဒီစာကို မြင်တာနဲ့ လေကို ဝဝ ရှူသွင်းပြီး အသက်ကို အောင့်ထားပေးပါ။ ကျန်းမာတဲ့ လူတစ်ယောက်က တစ်မိနစ်ကို ပျမ်းမျှ ၁၂ ကြိမ်လောက် အသက်ရှူလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်နာရီကို အကြိမ်ရေ ၇၀၀ ကျော်နဲ့ တစ်နေ့ကို အကြိမ် ၁၇၀၀၀၊ တစ်နှစ်လုံးဆို အသက်အရှူအသွင်းလုပ်တဲ့ အကြိမ်ရေက ၆၃ သိန်းကျော်တာပေါ့။ ဒီတော့ လူသားတွေ…
စက္ကန့်နဲ့အမျှတိုးတက်ပြောင်းလဲနေတဲ့ အခုလက်ရှိကမ္ဘာကြီးမှာ အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်းနဲ့ တိုးတက်လာနေတဲ့ နည်းပညာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲ့တာက တခြားတော့မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်တဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ ( Artificial intelligence) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ AI ဟာဆိုရင် ကျနော်တို့လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘ၀ကိုပြောင်းလဲလာစေနိုင်တဲ့အထိ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနေတာပါ။ ဒါဆိုရင် ဒီလောက်တောင် အသုံး၀င်ပါတယ်ဆိုတဲ့ AI ဆိုတာကဘာကြီးလဲ Artificial Intelligence (AI) ဆိုတာကတော့…
မတ်လ ပထမပတ်ထဲ နောက်ဆုံးအဆင့် စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီး စမ်းသပ်သမျှ အောင်မြင်ခဲ့ရင် Artemis II ကို မတ် ၆ ရက်ကနေ ၁၁ ရက်ကြားမှာ လွှတ်တင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီတော့ အခုမစ်ရှင်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကြိုသိထားသင့်တာတွေကို Fact Hub Myanmar ကနေ စာဖတ်သူတွေအတွက် ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်ရပါတယ်။
အချိန်က သန်းခေါင်ကျော် ၁ ချက်ထိုး။ တိတ်တဆိတ် ညနက်ကြီးထဲ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း အိမ်ထဲ ရှိနေချိန် လှေကားဆီက ခြေသံရှပ်ရှပ်ကြားရတယ်၊ ပိတ်ထားတဲ့ ပြတင်းကနေလဲ အေးစက်စက်လေတပွေ့ လည်ပင်းကို လာဟပ်သွားတယ် ဆိုပါစို့။ အဲအချိန်…
သဘာဝတရားကြီးကို သဘာဝဖြစ်စဉ်တွေက မွမ်းမံဖန်တီးသလို သမိုင်းက အတိတ်မှတ်တမ်းတွေကိုတော့ လူသားတွေဟာ စစ်ပွဲတွေနဲ့ ပြုပြင်ပုံသွင်းခဲ့ကြပါတယ်။ အတိတ်ဆိုတဲ့ သမိုင်းစာမျက်နှာတွေကို လှန်လှောကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ပစ်ခတ်သံ၊ ပြေးလွှာသံ၊ အော်ဟစ်သံတွေနဲ့ ရေးဖွဲ့ထားတဲ့ စစ်ကဗျာတွေကို မလွဲမသွေ တွေ့ရမှာပါ။…
အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စိတ်ပါဝင်စားလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် ဒြပ်မဲ့ပန်းချီပြပွဲတွေဆီ ရောက်တဲ့အခါ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ရှေ့မှာ ရပ်ကြည့်ပြီး အနုပညာဇိမ် အပြည့်အဝ ခံစားဖူးပါသလား . . . ? ပါဝင်တဲ့ အရောင်အသွေးအနုအရင့်၊ အလင်းအမှောင်သဘော၊ မျက်နှာပြင်အထည်သားအနုအကြမ်း၊ မျဥ်းကွေးမျဥ်းဖြောင့်၊…
ရုပ်ရှင်တွေထဲ၊ နာမည်ကြီး စကူဘီဒူးတို့လို ကာတွန်းဇာတ်ကားတွေထဲမှာ ပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေအလောင်းကောင်ကြီးတွေကို သေချာပေါက် မြင်ဖူးကြပါလိမ့်မယ်။ ဒီပတ်တီးအဖြူကြီးတွေ ပတ်ထားတဲ့ လူသေကောင်တွေကို မံမီလို့ ခေါ်တာကိုလဲ သတိထားမိကြမှာပါ။ အများအားဖြင့် ဒီလျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်တဲ့ မံမီတွေကို…
ရှေ့မှာတင်ပြခဲ့ဖူးတဲ့ ဆောင်းပါးမှာ ဘာသာစကားက စိတ်ကူးထင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တွေ (အတ္တနောမတိတွေ) ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့ အဲဒီစိတ်ကူးထင်ရာသတ်မှတ်မှုတွေဟာ ကြုံရာကျပန်းလုပ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စဉ်းစားကြည့်ရင် မြန်မာဘာသာစကား အသုံးပြုသူတစ်ဦးအနေနဲ့ – “ငါ မြင်ဖူးတယ် ကြီးမားပြီး…
"This completely changed how I think about the gut-brain connection."
"Beautifully written. I read it twice in one sitting."
"Essential reading for anyone curious about Myanmar's science landscape."
"The clearest explanation of this topic I've ever come across."
Free 
